Yeni Cami Tarihçesi

Yeni Cami Tarihçesi

Yeni Cami, İstanbul’un Eminönü semtinde cami. Valide Camisi de denir. 1598‘de Osmanlı Padişahı III. Murat’ın eşi Safiye Sultan’ca (1560-1618) yapımına başlandı. Bu amaçla, bugün bulunduğu yerdeki Yahudi mahallesi kamulaştırıldı. Planlarını Mimar Sinan’ın öğrencilerinden olan Davut Ağa (öl: 1599) hazırladı ve yapımını başlattıysa da ölümü üzerine Mimar Dalgıç Ahmet Çavuş mimarlığı- üstlendi ve Padişah III. Mehmet’in ölüm yılı olan 1603’e kadar sürdü ve yeniden yarıda kaldı. Bu arada büyük Valide Sultan olan Safiye Sultan da Eski Saray’a gönderilince, yapıya sahiplenecek kimse kalmadı. Yarım yüzyıldan fazla yarım bir halde değişik yapılar arasında kalan cami, 1660’takl bir yangında tümüyle yıkılınca, Padişah IV. Mehmet’in annesi Turhan Hatice Sultan (1627-1682), caminin yeniden yapılması için Mimar Mustafa Ağa’yı görevlendirildi. 1663’te tamamlanan cami ve külliye bir törenle ibadete açıldı. Külliyede, caminin dışında, okul, darülkur-ra, türbe, sebil ve kasır yer alır.

Caminin ana mekânı kenarı 40 m olan bir karedir. Ana kubbe, yerden 26 m yüksekliktedir ve dört filayağına oturur. Filayak-ları mavi ve yeşil çinilerle bezelidir. Kubbeni çapı 17.50 m’dirn ve kemere oturan 24 pencereden ışık girer. Ana kubbeyi 4 yarım kubbe destekler. Yarım kubbenin altında daha küçük ikişer yarım kubbe vardır, iç kemân duvarları yarıya kadar mavi ve açık yeşil renkli çinilerle kaplıdır. Mihrap ve mımber beyaz mermerden yapılmıştır. Mihrabın solunda, iki pencere arasındaki mermer bir yüzeye 47 değerli taşın birbirine geçirilmesiyle mozayik bir tablo oluşturulmuştur.

Camiye merdivenle üç kapıdan girilir. Son cemaat yeri 8 sütun ve 9 kubbelidir. Avlunun ortasında güzel bir şadırvan yer alır. Caminin doğu yanında sağ ve solda olmak üzere, üçer şerefeli iki minare vardır. Camiye bir kemerle bağlı olan Hünkâr Kasrı, 17.yy’a ait bir eserdir. Üç oda ve bir salondan oluşur. Duvarlarını çeşitli renkteki çiniler süsler. Ağaç bölümler ise ağaç ve fildişi kakmalıdır. Camiye gelen valide sultanların dinlenmeleri amacıyla yapılmıştır. 1948’e kadar bir depo olarak kullanıldıktan sonra, 1948-1966 arasında onarıldı. 1967’demüze haline getirildi. Caminin güneyinde ve M Isır Çarşısı’na bitişik yerde bulunan üç türbede Turhan Hatice Sultan, altı Osmanlı Padişahı ile 76 şehzade ve sultana ait sandukalar yer alır. Caminin güneydoğusunda bulunan Mısır Çarşısı (1660) caminin bir vakfı olarak yaptırılmıştır. Dış avlunun duvarları, okul ve darülhadis, yol yapım çalışmaları sırasında yıktırılmıştır.

Yorum yazın