Yedi Yıl Savaşı

Yedi Yıl Savaşı – Yedi Yıl Savaşları

Yedi yıl Savaşı, İngiltere ve Prusya’nın Fransa, Avusturya, ispanya, Rusya, İsveç ve küçük Alman devletçiklerinden bazılarıyla yaptıkları savaş (1756 -1763). Yedi yıl sürdüğü için bu adla anılır. Savaşın temel nedeni, İngiltere ile Fransa arasındaki sömürge çekişmesi ile Avusturya Kraliçesi Maria Theresia’nın Prusya’nın elinde bulunan Silezya’yı geriye almak istemesidir. Prusya Kralı Büyük Frederich, İngiltere’nin Rusya ile anlaşmasından kaygı duyduğu için Fransa ile daha önce yap-tığı ittifakı bozarak VVesitminster Antlaşması (1756) ile İngiltere’nin yanında yer aldı. Nitekim Avrupa’nın iki büyük devleti olan Fransa ve İngiltere arasında başlayan Kuzey Amerika ile Hindistan’ın sömürgeleştirilmesi rekabeti, 1755’te İngiltere’nin savaş açmaksızın 300’den fazla Fransız ticaret gemisini ele geçirmesi üzerine, savaş patlak verdi (1756). İngiltere kısıtlı kara gücünü dikkate alarak Avrupa’da çarpışmaktan çekindi. Bağlaşığı Prusya ise bir bakıma Avrupa’da düşman çemberi içinde kaldı. İngiltere’nin bu durumda yapabildiği tek şey, Prusya’ya para yardımı yapabilmek oldu. Nitekim savaşın genel akışı denizlerde, sömürgelerde ve Almanya’da geçti.

Durumun kendi zararına geliştiğini gören Prusya Kralı II. Frederich, Saksonya’ya girdi (Ağustos 1756). Bu durumda Alman prensleri Fransa-Avusturya ittifakının yanında yer aldılar (Ocak 1757). Savaşın başlangıcında Avusturya, Prusya’yı Bohemya’dan çıkardı (Haziran 1757). Fran-sızlar da birleşik İngiliz-Hannover Ordusu’nu Kloster Zeven’de yenilgiye uğrattılar (Eylül 1757). Ancak II. Frederich hızla toparlanarak Fransız ve Almanları Rossbach’ta (Kasım 1757), AvusturyalIları da Leuten’de (Aralık 1757) yenerek durumu kendi yararına çevirdi. Ancak doğudan ilerleyen Ruslar, hiçbir direnmeyle karşılaşmaksızın Berlin’e girdiler (Ekim 1760). II. Frederich bu kötü durumdan 1762’de Rusya tahtına çıkan Alman hayranı III. Petro sayesinde kurtuldu. Petro,

II. Friedrich ile bir barış antlaşması imzaladı. Bu durumda savaştan büyük yaralar almış olan Fransa ile Avusturya da yararlanma yoluna giderek barış istediler, Paris Antlaşması ile savaş son buldu (10

Şubat 1763).

Karada savaş sürerken, denizde güçlü olan ingilizler, Fransızların kendilerine ait olan Minorca Adası’nı ele geçirmeleri üzerine (Mayıs 1756) Fransa kıyılarını abluka altına aldılar. Bu arada Amerika’da süren savaşta Fransızlar, ingilizlere Bre-tor Adası, Ontario Gölü ve Ohio Irmağı’-nın kıyısındaki bazı kaleleri bırakmak zorunda kaldılar, ingilizler Quebec’i de ele geçirdiler. Hindistan’da yapılan savaşlarda da Fransızlar yenilgiye uğrayınca gücünü Avrupa’ya kaydırmak zorunda kaldı. Paris Antlaşması ile Fransa, Kanada’yı Louisiana Bölgesi’nin Mississippi Irmağı’nın doğusunda kalan bölgeyi, Antil adalarının bazılarını İngiltere’ye, New Orleans ile Louisiana’ Bölgesi’nin geri kalanını da Ispanya’ya bıraktı. Fransa’nın bu kayıpları önemsenmemekle birlikte İngiltere sömürge imparatorluğunun ortaya çıkış bakımından Yediyıl Savaşı önem taşır.

Yorum yazın