Yaş Antlaşması Önemi ve Sonuçları

Yaş Antlaşması Önemi ve Sonuçları

Yaş Antlaşması, Osmanlı imparatorluğu ile Rus Çarlığı arasındaki 1787-1792 savaşını sonuçlandıran barış antlaşması. Sekiz aylık bir ateşkesten (mütareke, Ağustos 1791) sonra başlayan görüşmeler (Kasım 1791), on beş oturumluk tartışma ve pazarlıklardan sonra 10 Ocak 1792’de sonuçlanarak belgelendi; görüşmelerin yapıldığı kentin adıyla anıldı. On üç madde ile bir sonuç bölümünden oluşan antlaşmanın ikinci maddesi, daha önceki antlaşmaların geçerliğini kabul eden bir gerekçeyi temel yapmaktadır (174 Kaynarca, 1779 Aynalıkavak, 1783 ticaret, 1784 Kırım ile Taman’ı Ruslara bırakıp Koban Irmağı nı sınır tanıyan antlaşma). Üçüncü madde Turla (Dinyester) Ir-mağı’nı sınır sayar. Sol yandaki Akso (Boğ) ile Turla arasındaki Özi kırı ile Özi Kalesi Ruslara bırakılırken sağ yandaki toprakların OsmanlIlara geri verilmesi kararlaştırılmıştır (Bender, Akkerman, Kili, İsmail vb.). Savaş cephesi olan Boğdan Voyvodalığı, Kaynarca Antlaşması’nın koşullarına uyan haklarını koruyacak, borçları ve vergileri silinecek, iki yıl süreyle vergiden bağışık sayılacağı gibi bağışlanan herkes istediği yere gidebilecekti. Beşinci madde, iki devlet arasındaki sürekli bir barışın gerçekleşmesini engelleyen durumların önleneceğini içerir (Tiflis, Gürcü Prensliği’nin topraklarına el atılmayacak. Kafkasya’daki sınır Koban Irmağı olacak, Rus gemilerinin Garp Ocakları korsanlarından korunması konusunda Osmanlılarca her türlü önlem alınacak ya da zararları ödenecek). Maddelerden biri de bütün savaş tutsaklarının karşılıklı özgür bırakılmasını konu edinmektedir. Kırım’ı kurtarma amacıyla savaş isteyen Sadrazam Koca Yusuf Paşa İngiltere’nin vaad ettiği yardıma kavuşamadığı için daha da sert madeleri kabul etmek zorunda kalmıştı.

Yorum yazın