Vatan Partisi

Vatan Partisi (VP), Türkiye’de 1954 ve 1975’te iki kez kurulan sosyalist siyasal parti.

Hikmet Kıvılcımlı’yla(*) 12 arkadaşının 11 Kasım 1954’te İstanbul’da kurduğu partinin genel başkanlığına Kıvılcımlı, genel sekreterliğine Osman Sercan getirildi. Tüzüğünde işçi sınıfı partisi olduğunu belirten VP’nin programında temel maddeler tam demokrasi, toprak reformu ve sanayileşmeydi. VP’nin öteki siyasal talepleri arasında nispi seçim sisteminin uygulanması, seçmen yaşının 19’a indirilmesi, partisinden ayrılan milletvekilinin TBMM üyeliğinden de ayrılması, yasa oluşturmada referanduma da başvurulması yer alıyordu.

VP 27 Ekim 1957’deki milletvekili genel seçimlerine İstanbul ve İzmir’de katıldı. Seçimlerden birkaç gün sonra, 5 Kasım 1957’de Kıvılcımlı, seçim kampanyası sırasında dini siyasete alet ederek komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle tutuklandı. Bunu başka tutuklamalar izledi. VP yöneticileri 23 Ocak 1959’da Türk Ceza Kanunu’nun 141. maddesini ihlal suçundan, 5-15 yıl hapis cezası istemiyle yargılanmaya başladı. Dava 27 Mayıs 1%0’taki askeri müdahaleden sonra sonuçlandı ve parti yöneticileri suçsuz bulundu. Ama VP siyasal etkinliği sürdürmedi, 1966’da da kendini feshetti.

Vatan Partisi ikinci kez 21 Ocak 1975’te İstanbul’da kuruldu. Kurucuları arasında, 1971’de ölen Kıvılcımlı’nın eşi Emine Kıvılcımlı ile bazı eski VP kuruculan ve üyeleri de vardı. Eskisine benzer bir program ve tüzükle kurulan yeni VP de siyasal bakımdan etkili olamadı. Parti içinde beliren görüş ayrılıktan sonucunda genel başkanlığa Feridun Şakar getirildi. Bir grup VP’li ise ayrılarak Sosyalist Vatan Partisi’ni kurdu.

12 Eylül 1980’deki askeri müdahaleden sonra öteki siyasal partilerle birlikte her iki partinin de siyasal varlığı sona erdi.

Yorum yazın