Varşova Gettosu Ayaklanması Nedir

Varşova Gettosu Ayaklanması Nedir

Varşova Gettosu Direnişi, Nazi işgali döneminde, Varşova’dan sürülerek Treblin-ka imha kampına gönderilmek istenen Polonyah Yahudilerin giriştiği ayaklanma. 19 Nisan 1943’te başlayan ayaklanma dört hafta sürdükten sonra 16 Mayıs’ta bastırılmıştır.

Hitler’in Avrupa’yı Yahudilerden kurtarmaya yönelik “nihai çözüm”ünün bir parçası olarak, Almanlann ele geçirdiği her yerde, Yahudilerin imha edilmeden önce toplumdan tecrit edildiği gettolar kurulmuştu. Varşova Gettosu, eski bir Yahudi mahallesini içine alıyordu.

Bu 340 hektarlık kuşatılmış alana 1942 yazma değin yaklaşık 500 bin Yahudi dolduruldu. 22 Temmuz 1942’den sonra her gün 5 bini aşkın Yahudi Treblinka’daki imha kampına gönderilmeye başladı.

Treblinka’dan kaçmayı başarabilen birkaç Yahudi sayesinde, gettodan nakledilenlerin gerçekte doğrudan gaz odalanna gönderildiği Varşova Gettosu’ndaki yeraltı örgütünce öğrenildi. 18 Ocak 1943’te bir gemiyi dolduracak sayıda Yahudiyi almak üzere gettoya giren Naziler gizli Yahudi Savaş Örgütü’nün (ZOB) beklenmedik silahlı direnişiyle karşılaştı. Sokak çarpışmalan dört gün sürdü ve yaklaşık 50 Alman ile çok sayıda Yahudi öldü. Bu çarpışmalar sırasında ZOB bazı Alman silahlarını ele geçirmeyi başardı. Almanlar geri çekildiler ve 19 Nisan’a değin nakil işlemini durdurdular. SS şefi Heinrich Himmler 20 Nisan’da Hitler’in doğum günü onuruna gettoyu zorla temizlemek için özel bir harekât başlattı. Almanlar 8 Mayıs’a değin ZOB’un yeraltı karargâhına ulaşmayı başaramadı. Yeraltı sığınaklarında saklanan siviller teslim oldu. Tek yanlı savaş Yahudilerin cephanesinin tükendiği 16 Mayıs’a değin sürdü. Ayaklanmada ölenlerin toplam sayısı tam olarak bilinmemekle birlikte, 28 günlük direniş sırasında Almanlann verdiği birkaç yüz ölüye karşılık 56 bin dolayında Yahudi-nin öldürüldüğü ya da imha kampına gönderildiği sanılmaktadır.

Yorum yazın