Van Ulu Camii

Van Ulu Camii
Van Ulucamisi, Van’da, yazıtı olmadığı için kesin yapım tarihi bilinmeyen, mihrap önü kubbeli, çok ayaklı cami. 1913 tarihli bir yayındaki fotoğraflannda harap durumda olduğu görülen yapıdan günümüze yalnızca birkaç duvar yıkıntısı ulaşmıştır. 1970-73 arasında Oktay Aslanapa’nın yürüttüğü kazılar, kalan bölümlerin ortaya çıkanlmasım ve yapıya ilişkin bilgi edinilmesini sağlamıştır. Bezemelerine bakarak bazı uzmanlar camiyi

12. yüzyıla tarihlerken, bazılan da 14. yüzyıl sonlarından, Karakoyunlular döneminden kalmış olabileceğini ileri sürmektedir.

24 m x 28 m boyutlarında enine dikdörtgen planlı yapının mihrap önü kubbesi önde (kıble) beden duvanna, iki yanda ve arkada ise (kuzey) kare kesitli beş tuğla ayağa oturmaktadır. Yaklaşık 8,5 m çapındaki bu kubbeyi, tuğladan mukarnas sıralarının dört köşede tekrarlanmasıyla oluşturulmuş bir tonoz olarak tanımlamak daha doğrudur. Cami mekânının bu kubbenin iki yanında ve arkasında kalan bölümü gene tuğladan sekizgen kesitli ayaklarla bölünmüş, çatı örtüsü olarak bu ayaklara sivri çapraz tonozlar oturtulmuştur. Giriş kapısı ve minare yapının kuzeybatı köşesinde yer alır.

Van Ulucamisi’nin bezemelerinde çini malzeme kullanılmıştır. Ama mihrap, kubbe duvan ve giriş kapısı pişmiş toprak ve alçı kabartmalarla zengin biçimde bezenmiştir. Gerek tuğla yapım tekniğine, gerekse bezemelerine göre uzmanlar Van Ulucamisi’ni Büyük Selçuklu geleneğinin Anadolu’daki bir uzantısı olarak görmektedir.

Yorum yazın