Tulumbacı Ocağı Nedir

Tulumbacı Ocağı Nedir

Tulumbacı Ocağı, Osmanlı Döneminde İstanbul’da yangın söndürme örgütü.

Yoğun ahşap yapılaşma ve birçok semtteki bitişik nizam uygulaması yüzünden İstanbul yangınları büyük yıkıma yol açıyordu. Sadrazamlığı döneminde birkaç büyük yangına tanık olan Nevşehirli Damat İbrahim Paşa 1719’da bu konuda önlem almaya yöneldi.

I. Selim’in (hd 1512-20) oluşturduğu Ağa Kapısı’ndaki eski yangın söndürme örgütünü gözden geçirtip yeniden düzenletti. Fransız asıllı Gerçek Davud (ö. 1733) adlı bir uzman da yangınlarda kullanılmak üzere kolay taşınır, ev kuyularından su çekebilen bir tulumba geliştirdi. Yangın tulumbası denen bu aygıt bir sandık içine yerleştiriliyor, dört ya da altı kişi tarafından omuzda taşınabiliyordu. Yeniçeri Ocağı içindeki Tulumbacı Ocağı böyle oluştu. Yangın çıktığında bu örgütün tulumbacı ekipleri hızla olay yerine ulaşır, kuyulardan su basarak yangını söndürmeye çalışırdı.

19. yüzyıl başında er sayısı 500’ü aşan Tulumbacı Ocağı’na Acemi Ocağı’ndan tulumbacı yetiştirilirdi. Ayrıca Bostancı Ocağı’nda da tulumbacılar vardı. Tulumbacı adayları uzun boylu, güçlü, hızlı koşabilen, sağlıklı gençler arasından seçilirdi. Tulumbacı Ocağı erlerinin saraya girmesi yasak olduğundan saraylarda çıkan yangınları Bostancı Ocağı’ndan tulumbacılar söndü-rürdü. Tulumbacı Ocağı 1826’da Yeniçeri Ocağı ile birlikte kaldırıldıysa da tulumbayla yangın söndürme geleneği daha çok gönüllü sivil örgütlerce sürdürüldü. Her semtin halkı ortak bir tulumba edinerek o zamanlar muhtarlık görevi de yapan imamların öncülüğünde tulumbacı ekipleri kurdu. Eski ocak tulumbacıları da bu ekiplere ustalık etti. Tulumbacılığın yerini daha sonra modern itfaiye örgütleri aldı.

Etiketler: , ,

Yorum yazın