Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasından sonra, Trakya’nın Osmanlı topraklarından ayrılmasını önlemek amacıyla Edirne’de kurulan (1 Aralık 1918) örgüt.

I. Dünya Savaşı’nın İtilaf Devletleri lehine gelişmesi, Bulgar cephesinin çökmesi Osmanlı yönetimini ve yöre halkını Trakya’nın geleceği konusunda kaygıya düşürdü. 30 Ekim 1918’de imzalanan Mondros Mütarekesi ile işgal yakın bir tehlike haline gelince Edirne mebusu Faik Bey’le (Kaltakkıran) Şeref ve Şevket beylerin önderliğinde İstanbul’da bir toplantı yapıldı ve Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruldu.

Birkaç gün sonra adını Trakya-Paşaeli Müdafaa Heyet-i Osmaniyesi olarak değiştiren örgütün amacı, ABD başkanı Wilson’ ın yayımladığı On Dört Madde çerçevesinde Osmanlı ülkesinin Trakya ile olan toprak bütünlüğünü savunmaktı. Barışçı ve diplomatik mücadele yöntemlerini benimseyen örgütün İstanbul’a gönderdiği 10 kişiden oluşan bir kurul hükümet ve İtilaf Devletleri yüksek komiserleri ile görüşmelere başladı. Ama bu görüşmelerden önemli bir sonuç alınamayınca Ocak 1920’de silahlı direniş birlikleri örgütlenmesi kararlaştırıldı.

16 Mart 1920’de İstanbul’un itilaf askerlerince fiili işgalinden sonra Mustafa Kemal (Atatürk) önderliğindeki Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile daha yakın ilişki kuran örgüt, Mart 1920’de Edirne’de düzenlenen son kongresinde Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adını aldı. Trakya Yunan birliklerince işgal edilince merkezini Ankara’ya taşıdı ve çalış-malannı Trakya Yurdu adı altında burada sürdürdü. Trakya Yurdu Büyük Taarruz’ dan (26 Ağustos-9 Eylül 1922) kısa bir süre önce İsparta’da da bir şube açtı.

Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Kurtuluş Savaşı yıllarında Trakya’nın Anadolu’nun bütününden farklı sorunları ve bu sorunların farklı çözümleri olduğunu savundu. Nitekim Eylül 1919’da toplanan Sivas Kongresi’ne delege göndermedi. Aynca, bu kongrede oluşturulan Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin bünyesine uzun süre katılmadı. Örgüt bu cemiyetin bir şubesine dönüştükten sonra bile bir süre daha kendi özgün adını korudu.

Etiketler: , , , , , , ,

Yorum yazın