Teceddüt Fırkası Nedir

Teceddüt Fırkası Nedir

Teceddüt Fırkası, Mondros Mütarekesi’nden (30 Ekim 1918) sonra kurulan siyasal parti.

I. Dünya Savaşı’nın (1914-18) Osmanlı Devleti’nin yenilgisiyle sonuçlanmasının ardından, yenilgiden sorumlu tutulan iktidardaki İttihat ve Terakki Fırkası olağanüstü bir kongreyle kendini feshetme yolunu seçti. 1 Kasım 1918’de toplanan kongrede Teceddüd Fırkası adıyla yeni bir parti kurulması kararlaştırıldı.

9 Kasım 1918’de kurulan Teceddüt Fırkası’nın başkanlığına Meclis-i Ayan üyesi Hüseyin Hüsnü Paşa, ikinci başkanlıklara ise İstanbul mebusu ve eski dahiliye nazırı İsmail Canbolat ile Şemsettin Bey (Günaltay) getirildiler. Partinin fiili yönetimini ise Saruhan mebusu Sabri Bey (Toprak) üstlenecekti. Fırkanın bütün üyeleri İttihat ve Terakki Fırkası’nın eski üyesi, büyük çoğunluğu da mebustu. Kuruluşunun hemen ardından muhalefetin yönelttiği suçlamalar nedeniyle merkez yöneticilerinden Yunus Nadi (Abalıoğlu), İsmail Canbolat ve Çorum mebusu Muhittin Bey (Birgen) görevlerinden çekildiler. İttihat ve Terakki Fırkası’nın bütün yapısını olduğu gibi devraldığı için, Teceddüt Fırkası Meclis-i Mebusan’da çoğunluk partisi durumundaydı. Bu durum partiyi boy hedefi durumuna getirdi. Sonuçta 5 Mayıs 1919 tarihli hükümet kararıyla Teceddüt Fırkası kapatıldı.

Teceddüt Fırkası üyesi mebusların önemli bir bölümü 12 Ocak 1920’de toplanan son Osmanlı Meclis-i Mebusan’ına da seçildi. İstanbul’un işgalinden (16 Mart 1920) sonra bir bölümü Malta’ya sürgüne gönderilirken bir bölümü de Anadolu’ya geçerek I. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne katıldı.

Yorum yazın