Sürmene Tarihi

Sürmene Tarihi

Sürmene, Karadeniz Bölgesi’nin Doğu Karadeniz Bölümü’nde, Trabzon iline bağh ilçe ve ilçe merkezi kent. Yüzölçümü 473 km2 (1989) olan ilçe doğuda Of, güneydoğuda Dernekpazan (9 Mayıs 1990 tarihli ve 3644 sayılı yasayla ilçe olmuştur) ilçeleri, güneyde Köprübaşı ilçesi (aynı yasayla ilçe olmuştur) ve Gümüşhane ili, batıda Araklı ilçesi, kuzeyde de Karadeniz’le çevrilidir.

Oldukça yüksek ve engebeli olan ilçe toprakları Trabzon ilinin doğu kesiminde yer alır. Kıyının ardında birdenbire yükselen ve kestane, kızılağaç, kayın, göknar, ladin ve az sayıda san çamdan oluşan ormanlarla kaplı bulunan Doğu Karadeniz Sıradağlarının!*) kıyı bölümleri Sürmene topraklarını engebelendirir. Dağların Karadeniz’e bakan yüksek kesimlerinde hayvancılık açısından önem taşıyan birçok yayla vardır. Bunların başında, günümüzde Köprübaşı ilçesi sınırları içinde kalan Dorma, Kagel, Ağaçbaşı, Lişit, Aydınpınar ve Viza-na yaylaları gelir. Bu dağlık alan birçok kısa ve gür akarsu tarafından derin biçimde parçalanmıştır. Pek çok küçük akarsuyun birleşmesiyle oluşan Sürmene Deresiyle İsirli ve Musalı dereleri ilçenin başlıca akarsularıdır.

Büyük bölümü kırsal kesimde yaşayan ilçe halkının başlıca geçim kaynağı tarım ve balıkçılıktır. Yetiştirilen başlıca bitkisel ürünler mısır, patates, çay ve fındıktır. 1984’te ilin en çok mısır yetiştirilen ve Of’tan sonra en çok çay üretimi yapılan ikinci ilçesi olan Sürmene’de hayvancılık önemli bir gelir kaynağıdır. Daha çok sığır yetiştirilen ilçede yapay tohumlama çalışmaları yapılmaktadır. Büyük ekonomik değer taşıyan balıkçılık, son yıllarda Karadeniz’de görülen balık azalması nedeniyle eski önemini yitirmektedir. İlçede en önemli sanayi tesisi çay fabrikasıdır. Bıçak ve tabanca yapımcılığı yöreye özgü geleneksel el sanallarındandır. İlçe topraklarında bakırlı pirit içeren cevher yatakları vardır. Çamburnu yöresinde bir orman içi dinlenme yeri kurulmuştur.

Pontus Krallığı’ndan sonra Roma’ya bağlanan yöre, Bizans Döneminde İChaldia Theması’nın sınırları içindeydi. Bir süre Gürcülerin elinde kaldıktan sonra, 13. yüzyıl başlarında kurulan Trabzon İmparatorluğu’nun egemenliğine girdi. 1461’de bütün Trabzon yöresiyle birlikte II. Mehmed (Fatih) tarafından Osmanlı topraklarına katıldı. 19. yüzyıl sonlarında Trabzon vilayetinin Merkez sancağına bağlı bir kaza olarak yönetilen ve nüfusunun bir bölümünü Rumların oluşturduğu Sürmene yöresi, I. Dünya Savaşı sırasında 1916’dan 1918’e değin Rus işgali altında kaldı.

IÖ 7. yüzyılda Miletoslular tarafından bir koloni olarak kurulan Sürmene kenti ilçenin kuzey kesiminde, Karadeniz kıyısında yer alan fazla gelişmemiş bir yerleşmedir. Karadeniz kıyı yolu üzerinde bulunan kent, il merkezi Trabzon’a 36 km, Rize’ye ise 39 km uzaklıktadır. Kentteki başlıca sağlık kurumu Sürmene Devlet Hastanesi, başlıca eğitim kurumu da Karadeniz Teknik Uni-versitesi’ne bağlı Sürmene Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Yüksekokulu’dur.

İlçede yer alan başlıca tarihsel yapı, Dirlik köyündeki Panagia Tzita Kilisesi’dir. Bir manastır özelliği gösteren bu kilise 19. yüzyılda yapılmıştır.

Sürmene Belediyesi 1854’te kurulmuştur.

Yorum yazın