Şogunluk Nedir – Şogunluk dönemi

Şogunluk Nedir – Şogunluk dönemi

şogunluk, Japonca şogunşoku ya da bakufu, Japonya’da 1192-1867 arasında, şogun adlı komutanlara dayalı askeri diktatörlük yönetimi. “Barbarları ezen başkomutan” anlamındaki seii tai şogun un kısaltılmış biçimi olan ve babadan oğula geçen şogun unvanı, ilk kez 8. yüzyılda Japonya’nın kuzeyindeki Aynu kabilelerine karşı düzenlenen seferlerde görevlendirilen komutanlar için kullanıldı. İmparatora bağlı olan şogu-nun otoritesi askeri kuvvetlerin denetimiyle sınırlıydı. Ama Japon toplumunda feodal yapının gittikçe güçlenmesi nedeniyle ordunun denetimi ülkenin denetimiyle aynı anlama gelir oldu. Bunun sonucu olarak ülke yönetiminde şogunlar öne çıkarken, imparatorlar Kyoto’daki sarayda hükümranlık simgesi olarak oturan birer kukla durumuna düştü.

Bir samurai önderiyken adım adım yükselen ve 1185’te bütün ülkede askeri üstünlüğü ele geçiren Minamoto Yoritomo, yedi yıl sonra şogun unvanını alarak Kamakura’da-ki karargâhında ilk şogunluğu kurdu. İmparatorluk otoritesinin biçimsel olarak korunduğu bu dönemde askeri denetimin yanı sıra yönetim ve yargı işlevleri de şogunların eline geçti. Yerel yönetim birimlerinin başındaki valiler (şugo) ve feodal mülkleri denetleyen askeri kâhyalar (cito) aracılığıyla ülke çapında etkili bir yönetim ağı oluşturdu.

Kamakura şogunluğunun 1333’te yıkılmasından sonra, Kyoto’yu ele geçiren Aşikaga Takauci kendini şogun ilan ederek düzeni yeniden canlandırdı. Ama gerçek askeri gücü ellerinde tutan ve 16. yüzyılda daimyo olarak anılmaya başlayan jngo’ların bağımsız bir konum kazanması, Aşikaga şogunluğunun temellerini sarstı.

Daimyo’ar arasındaki çatışmadan üstün çıkan Tokugava İeyasu, Edo’yu (bugün Tokyo) merkez edinerek yeni bir şogunluk dönemi başlattı (1603). Tokugava şogunluğu o güne değin Japonya’nın gördüğü en güçlü merkezî yönetim oldu; imparatoru, daimyo’lan ve dinsel kuruluşları denetim altında tuttu, Tokugava topraklarını yönetti ve Japonya’nın dış ilişkilerini yürüttü.

Tokugava ailesinin 1862’den sonra yeni düzenlemelerle şogunluğu ayakta tutma çabalarına karşın, son şogun Yoşinobu 1867’de sivil ve askeri yetkilerini imparatora devretmek zorunda kaldı. Şogunluğun Edo’da geliştirdiği merkezî yönetim sistemi, yeni Japon imparatorluk yönetiminin de temelini oluşturdu.

Yorum yazın