Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Anadolu’nun Yunanlılar tarafından işgalini protesto etmek ve Millî Mücadeleyi planlamak için Erzurum’da kurulan (24 a-ğustos 1919) türk siyasî derneği. Kurucuları: Mustafa Kemal (Atatürk), Rauf Bey (Orbay), Servet ve Eyübzade izzet Beyler (eski Trabzon mebusları), Sadullah Bey (eski Bitlis mebusu), Raif (eski Erzurum mebusu), Şeyh Feyzi Efendi (Nakşî şeyhi), Bekir Sami Bey (eski Beyrut valisi), Hacı Musa Bey (Mutki aşireti reisi). Cevat Beyin (Dursunoğlu) Süleyman Nazif Beye bağlı olarak İstanbul’da kurulan Vilâyatı Şarkiye Müdafaai Hukuk cemiyetinin Erzurum’da açtığı şube, sonradan İstanbul’daki cemiyetten ayrıldı ve bağımsız duruma gelerek Mustafa Kemal, Kâzım Karabe-kir Paşa, Rauf Bey gibi Millî Mücadeleyi benimsemiş liderleri arasına aldı. Cemiyet, iki amacın gerçekleşmesine çalıştı: 1. özellikle doğu illerinde teşkilâtlanmak; 2. Sivas’ta genel bir kongre toplamak. Bu iki konu için Kars Millî Şûra hükümetiyle sıkı işbirliği yapıldı. Trabzon Muhafazai Hukuk cemiyetinin, bu cemiyete katılması sağlandı. Alaşehir kongresine bir müdafaai hukuk mesajı yollandı. Cemiyet, Sivas kongresinde alman bir kararla Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk cemiyetinin Erzurum şubesi oldu. (M)

Yorum yazın