Peloponnes Savaşı Hakkında Bilgi

Peloponnes Savaşı Hakkında Bilgi

Atina ile İsparta arasında çıkan ve Yunanistan’ın parçalanmasına neden olan savaş (İ.Ö. 431-404). Thukydides’in anlattığı Peloponnesos savaşı bütün Yunan dünyasına, hatta onun da ötesine yayıldı. Bu savaşın temelinde Atina sitesinin yürüttüğü emperyalist siyaset ve bu siyasetin doğurduğu muhalefet yatmaktadır.

ATİNA’NIN GÜCÜ

Atina, Med savaşlarından sonra çok sayıda site devletin ayrılıkçılığını kırarak, gücünü sürekli artırdı. Gerçekten, büyük Pers kralı Dara’nıff bozgunundan sonra Ege denizi adalarındaki,Trakya’daki, îonya’daki ve Kalki-dikya’daki küçük siteler, gelebilecek bir Pers tehlikesine karşı doğal olarak Atina’nın koruması altına girdiler: Böylece Delos birliği kuruldu (477). Bu birlik başlangıçta Atmalıların koruması altmda özgür bir birlikken, kısa sürede Atinalıların egemenliği altmda gerçek bir imparatorluğa dönüştü: Atmalılar orduya ve donanmaya el koydular, kendi paralarını kabul ettirdiler, isteğe bağlı ödemeleri zorunlu vergiye çevirdiler, Konfederasyon Ku-rulu’nun önemini hiçe indirdiler, hâzineyi küçük Delos adasından Atina’ ya aktardılar.

Her ayrılık denemesi açımasızca bastırıldı. Bu gelişme bir ölçüde Demokratik Parti’ııin ve onun önderiPerikles’ in iktidara gelişine bağlıdır. Gerçekten de, Perikles’m kurduğu rejim, yargıçların aylıklarım ödemek ve büyük inşaatları (Akropolis’tekiler gibi) yapımını sağlamak için giderek daha fazla mali kaynak gerektiriyordu; yoksul Atina köylülerim yerleştirmek için topraklara el konmasını da destekliyordu. Halk savaştan yana, aristokra-siyse savaşa karşıydı.

SPARTA’NIN KUŞKUSU
Büyüyen güçlü olma isteğiyle Atina, bağımsızlıklarına bağlı küçük siteleri kaygılandırdı; deniz ve ticaretteki etkisi, Korinthos gibi, öbür küçük siteleri karşısına çıkardı. Atina’nm tasarıları nedeniyle kuşkuya, güvensizliğe düşen İsparta (daha önce 446’da bu iki site birbirleriyle savaşmışlardı) hemen hemen bütün Peloponnesos’u çevresinde topladı. Bu arada, ideolojilerin çarpışmasının da büyük etkisi vardı: İsparta’da aristokrasi.Atina’da demokrasi egemendi.

Birçok ciddi olaydan sonra 431’de savaş patlak verdi. Bu olaylar arasmda Atmalıların Korinthos’a karşı Kork-yra’yı desteklemesi, Korinthoslularca desteklenen Potidaia ayaklanmasının bastırılması, boyun eğmelerini sağlamak amacıyla Atina limanlarının Me-garalılara kapatılması sayılabilir. Kısa sürede bütün siteler savaşa girdi. İki taraf birbirinden çok farklıydı. Atina deniz gücüne, donanmasına dayanıyordu; kara sitesi olan İsparta’ysa piyadesinin gücüyle övünüyordu.

KARŞILAŞMA

Savaşm ilk aşaması 431-421 yılları arasmda geçti. Her yaz, İsparta ordusu Attike’ye saldırıyor ve halk sitenin surları arkasma çekiliyordu. Bu insan yığılması sonucunda da Atina’da veba salgını başladı ve bu hastalık çok sayıda insanın, bu arada Atina demokrasisinin sözcüsü Perikles’in ölümüne neden oldu. Bununla birlikte, İsparta generali Brasidas’ın Trakya’daki zaferlerine, denize egemen olan Atmalılar küçüksenmeyecek başarılarla karşılık verdiler (Kleon’un Sphakte-ria’da piyadeleri tutsak alması). Bitkin savaşçılar 421’de Nikias anlaşmasını imzaladılar: Anlaşma 415’e kadar yürürlükte kaldı.
Bu tarihte, halka dayanan ve Alkibi-ades’in yönettiği Savaş Partisi, aristokrat Nikias!m savunduğu Barış Partisine üstün geldi. Atina, Syrakusai’ nin tehdit ettiği Sicilya sitelerinin (Se-gesta) çağrısını bahane ederek, bu kente karşı bir sefer düzenledi ve savaşı başlattı (İsparta, Syrakusai’yi destekliyordu). Olaylar Atina için yıkıcı biçimde gelişti. İki komutandan birisi olan Alkibiades, hareketinden sonra, kutsal şeylere saldırmakla su landı (kentin merkezine yerleştirilin olan tanrı Hermes heykellerinin kır ması). Atina’dan cinayetlerinin hes bmı vermek üzere, seferi bırakma emrini almca kaçtı ve İsparta’ya s ğındı; yurttaşlarına karşı askeri ve! yasal danışmanlık yapmayı önerdi Ancak, İsparta, Syrakusai’nin çağı sına olumlu yanıt vermiş olduğunda aşırı temkinli ve aşırı boş inançlı oh Nikias’ın komutasmdaki Atina birli leri, Ispartalı general Gylippos’ı kuvvetleri tarafından yenildi. Atin lılar çok ağır kayıplar verdiler. Atina’da, savaşm Attike’de yenidt başladığı ve bütün Yunan dünyasın yayıldığı sırada, siyasal bölünmeh daha da arttı. 411’de aristokrasini tepkisi iktidara bir oligarşiyi getirdi; se de. bu uzun ömürlü olamadı. Ba: kaynaklara göre, demokrasiye bağ kalan Samos donanmasının gener: olarak benimsediği Alkibiades ge döndü ve yanlışlıklarını bağışlattırdı.

ATİNA’NIN YENİLMESİ

Yeniden general seçilen Alkibiadı Ispartalılara karşı parlak başardı elde etti; bunun sonucunda yenidı halkın sevgisini kazandı ve tam yetki le görevini sürdürmeye başladı. Am özellikle denizde kazandan birkaç zı fere karşm, durum düzeltilemedi. Bı na karşdık, Dara linin yardımı Ispaı ta’mn bir donanma kurmasını sağh dı; bu donanma 405’te Lysandros k( mutasında Atinaldara karşı Aigoı Potamos zaferini kazandı.

Böylece, Atina donanmasının büyü bölümü yok edildi; Lysandros Atini yı kuşattı ve denize çıkışını kapatt Artık tüm direniş çabası boşunaydı v Atina 404’te düştü. Surlar yıkddı, ker bir İsparta gamizonunca işgal eddd ve ağır bir vergi ödemek zorunda ka: dı. Ayrıca/yenilgiden sonra Atina Ispartalıların koruması altmda Otuz lar Uranlığına boyun eğmek zorundı kaldı.

Yorum yazın