New Deal – Yeni Pay

New Deal («yeni pay»), başkan Roosevelt ile başkan Truman’m iş arkadaşlarınca öne sürülen ve başkanlar tarafından uygulanan siyaset. Roosevelt, 1929 büyük İktisadî buhranının başlangıcından üç yıl sonra başkanlığa getirildiği sırada, ülkede on dört milyon işsiz vardı. Roosevelt’in çevresindeki uzmanlar satın alma gücünü artırmak ama-cıyle şu tedbirler serisini ileri sürdüler: işsizlere yardım, işçi ücretlerinin artırılması, çiftçi gelirlerinin yükseltilmesi (bazı ekinlerin kısıtlanmasına karşı fiyat garantisi sağlayan sistem), bazı sanayi ürünlerinin satış fiyatının indirilmesi, devletin finanse etmesi gereken (çünkü bankaların, üretimi, normal kredilerle desteklemek ve canlandırmak imkânları yoktu) büyük bayındırlık işlerinin düzenlenmesi, ihracatı fazlalaştırmak için para değerinin düşürülmesi, işsizlik ve ihtiyarlık sigortasının kurulması v.b. 1933 ve 1934’te başka tedbirler alındı, kanunlar çıkarıldı. Bunlardan bazıları çok ünlüdür: The Emergency Banking act, The Emergency Farm Mortgage act, The Agricultural Adjustement act (A.A.A.), The Banking act, The National Industrial Recovery act (N.i.R.A.) v.b. Roosevelt’in müdahaleciliği bazı iyi sonuçlar verdi. Ama bazı gözlemcilerin hayranlığına karşılık, bazıları alman tedbirleri yersiz buldular. Bu müdahalecilik, 1935-1936 yıllarında, en ö-nemli kanunların birçoğunu anayasaya aykırı ilân eden Yüksek Mahkemece mahkûm edildi. Ama demokratların iktidarı, müdahalecilikten vazgeçmedi ve büyük bir anayasa buhranını önlemek için Roosevelt’e en çok karşı gelen Yüksek Mahkeme üyeleri istifa ettiler.

New Deal’in çok önemli etkileri olmuş, Amerika toplumunun siyasî, İktisadî ve sosyal yapılarını kökünden değiştirmişti. Federal kanunların Eyalet kanunlarına oranla ağır basmasının sebebini New Deal’de aramak gerekir. Ayrıca bu siyaset, müdahaleciliği resmîleştirdi ve serbest teşebbüs ülkesi olan Amerika’da, sosyalize edilmiş bir kesimin yaratılmasına yol açtı. Patronların sendikaları tanımasını sağlayarak, bu sendikalara kanunî haklar kazandırdı, A.B.

D.’de Sosyal güvenliğin temellerini attı. Keynes teorilerinin ilk sistematik uygulanması olan New Deal’in, milletlerarası düzeyde de büyük etkisi oldu. (L)

Yorum yazın