Nebatiler Kimdir

NABATİLER veya NEBATİLER, Eskiçağda Kuzeybatı Arabistan’da yaşayan bir arap kavmi. Asurîler, Medler, Persler ve Makedonya krallarıyle ilişki kurdular. Genellikle çobanlık ve ticaretle uğraşan bu göçebe topluluk, Lut gölü çevresinde yaşıyordu. Makkabiler devrinde Yahudiler ö-zellikle Süleymler ile dost geçindiler. Nabatîlerden kalma kitabelerde Cebeli Harun çevresinde, merkezi Petra olan bir devlet kurdukları anlaşılıyor. Nabatîlerin hâkimiyet alanı Filistin’in güneyine ve doğusuna, kuzeyde ise Edom*a ve Havran’a yayılmıştı. Devletin sınırları bir ara (M.ö. 85-M.S. 34-62) Dımaşk’ı da (bugün Şam) içine almış ve güneyde Kızıldeniz’e kadar uzanmıştı. Nabatî devletinin gerçek kurucusu Aretas Philellen’dir (Hârisat III). Sele fkilerin gerilediği devirde, Nabatîler Romalılar karşısında bağımsızlıklarını koruyarak Filistin’de ticarî nüfuz sahibi oldular: Tedmürlülerle ticarette rakip oldular. Romalıların cumhuriyet devrinde de yerleşik hayata geçerek Fırat, Mısır, Şam ve Mezopotamya arasında ticaret yaptılar. Nabatîlerin bu bölgelerde birçok kitabesi kaldı, imparator Trajanus, lÖ6’da Petra’-yı alınca, Nabatîlerin topraklarının önemli bir kısmı Romalıların eline geçti; Nabatî devleti gittikçe gerileyerek dağıldı.

Nabatî hükümdarının yanında kardeş unvanını taşıyan bir vezir vardı ve hükümdar, birçok kabile şeyhine kumanda ederdi. Kitabelerinde hekimlerden ve şairlerden söz edilir. Nabatîlerde kadınların sosyal hayatta oldukça önemli yeri vardı; serbestçe mal ve mülk sahibi olurlardı. Putperest olan Nabatîlerin en büyük tanrısı Duşara (Zu Şerâ) idi. Ayrıca en büyük tanrıça olan Ellât (El-Lât) ile Manusu, Kayşa, Mutaba ve Hubel adlı tanrıları da vardı. Nabatîler aramî dilini konuşurlardı. Arap olarak kabul edilen Nabatîlerin yazıları arap yazısının başlangıcıdır. İslâmlık döneminde Nabatîler daha çok Suriye ve Irak’ta yaşadılar; bu bölgede yaşayan halktan bedevî ve asker olmayanlara nabatî denirdi. (M)

Yorum yazın