Müstesna evkaf

Müstesna evkaf, evkaf nezaretinin kurulmasından önce ve sonra, doğrudan doğruya mütevellileri tarafından yönetilen vakıflar. (Evkafı gayrı mazbuta veya evkafı mülbaka , da denir.) [Bk. AN-SiKL.] || Müstesna eyaletler, Osmanlılarda yönetim bakımından genel hükümlerin dışında tutulan ve bir çeşit muhtariyeti olan eyaletler. Bk. ANSİKL.

— ANSİKL. Teşk. tar. Müstesna evkaf m yönetimine hükümet karışmazdı. Bu vakıflar iki kısımdı: eskiden beri müstesna tutulanlar, sonradan bu kuruluş içine alınanlar. Birinci kısımda eski ailelerden Celâ-leddini Rumî, Gazi Mihal Bey, Gazi Evrenos vakıfları v.d. yer alıyordu. Sayısı sekiz olan bu vakıflar, mütevellileri tarafından yönetilir, sadece hesap işleri Evkaf nezaretince denetlenirdi. Sonradan müstesna tutulan vakıflar da üç kısma ayrılırdı: birinci kısım on dört taneydi (Zağanos Paşa, Tur Ali Bey, Germiyanoğlu Yakup Çelebi II vakıfları v.d.); yönetilen ikinci kısımda şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey, Al-tunizade İsmail Paşa, Sadrıesbak Mehmed Ali Paşa v.b.; ayrıcalıkları sonradan onaylanan üçüncü kısım vakıflar arasında serasker Haşan Rıza Paşa, Maarif nazın Zühdü Paşa v.d. vakıfları vardı.

Yorum yazın