Mülki teşkilat

Mülkî teşkilât terimi, İdarî teşkilâttan daha dar anlam taşır. İdarî teşkilât, bütün kamu tüzel kişilerinin içinde yer aldığı bir hukukî bütünü ifade eder. (Bk. İDARÎ teşkilât.) Buna karşılık mülkî teşkilât, yalnız devlet kamu tüzel kişisinin ülkedeki teşkilâtıdır. Mülkî teşkilât, devlet tüzel kişisinin bütünü de değildir. Bu terim içine askerî kuruluşlar ve bunlara ilişkin sırf askerî hizmetler gören personel girmez. Mülkî teşkilât denince, sadece, bir merkezî idare olarak görünen devletin, merkezde ve taşradaki kuruluş ve uzantıları anlaşılır. Türkiye’de bugünkü teşkilâtın temel esasları, Anayasada gösterilmiştir. Ancak, özellikle Tanzimat sonrası teşkilâtı, Cumhuriyet dönemine ve bugünkü mülkî teşkilâta öncülük etmiş ve kaynak olmuştur.

Tanazimat öncesi devre, son dönemindeki ıslahat hareketleri bir yana bırakılırsa, bugünün teşkilât ve kurumlarına benzemez. Merkezde sadrazam, şeyhülislâm, vezirler, defterdarlar, yeniçeri ağası; taşrada, mülkî taksimata uygun olarak beylerbeyleri

Yorum yazın