Mehdiye savaşları

Mehdiye savaşları, Mehdilerin Mısır’daki hıdivler ve İngiliz birliklerine karşı Seykân ve Hartum’da yaptıkları savaşlar (XIX. yy. sonları). Muhammed Ahmed 1881’de Mehdî olarak ortaya çıkınca, ona karşı hükümetin Ebussuud kumandasında gönderdiği kuvvetler Mehdîler tarafından yenilgiye uğratıldı. Bu sırada Mısır’da İngilizle-re karşı başlayan Arabî isyanı yüzünden, hükümet ciddî tedbirler alamadı. Bu yüzden Mehdîler üzerine yollanan Faşoda valisi Reşid Paşa, Yusuf Paşa el-Şallâbî ve İngiliz Hicks Paşanın kumandasındaki birlikler başarılı olamadılar. Şeykân yakınında yenildiler. Böylece Mehdîlik, Kordufan ve Bahrel-Gazâl üzerinden Doğu Sudan’a kadar yayıldı; Sevakin’de evvelce köle ticareti yapan Osman Diğna da Muhammed Ahmed’in hizmetine girdi. Fakat Mehdî’nin batıya doğru genişlemek, El-Sünûsî ve Fas ile anlaşma teşebbüsü, sonuç vermedi. 1884’te Hartum’a karşı yaptığı bir saldı-rıyle İngiliz generali Gordon’un koruduğu şehri aldı (1885) ve burada öldü. Yerine Abdullah geçti. Mehdîler İngiliz generali Kitchener tarafından ortadan kaldırıldı (1898). [m]

Yorum yazın