Masmugan Hanedanı

MASMUGAN, bir zerdüşt hanedanı. Rey’in kuzeyinde, Demavend bölgesinde yaşadılar. Söylentiye göre Masmugan, İran hükümdarı Feridun tarafından Dahhâk*’ın ah-çısı Armail’e verilen bir unvandı. Dahhâk, azgın yılanlarına gençleri yedirirdi. Arma-il, bu gençlerin çoğunu yılanlara yem olmaktan kurtardı. Masmugan ile ilgili ilk tarihî bilgileri Taberî* verir. Taberî’ye göre halife Ömer, Rey’i ele geçirmek istedi. Rey hükümdarı, Demavend halkından yardım almasına rağmen yapılan savaşta yenildi. Hükümdar, bunun üzerine Demavend’in yönetimini elinde bulunduran ve Masmugan unvanını taşıyan yönetici araplarla barış yapma yollarını aradı. Masmugan’lardan Merdan Şah, Demavend dağına kadar uzanan yerleri elinde bulunduruyordu. Ebu Müslim, 748’de Masmugan’ı buyruğu altına alabilmek için açtığı savaşta yenildi. Bir süre sonra bu .yöreler de müslümanların eline geçti (758). Bu dönemde, Masmugan hanedanı içinde bazı anlaşmazlıklar çıktı. Aberviz bin el-Masmugan, kardeşiyle bozuşunca halife Mansur’a sığındı. De-mavend tahtı kardeşinin eline geçti. Halifenin oğlu Mehdi’nin kumandasındaki bir ordu, Aberviz’in kardeşini yendi. Mehdi’nin emriyle Aberviz de idam edildi. Masmugan’-ın ölümünden sonra halkı, dağlarda yaşamağa başladı. Bazı avrupalı bilginler, özellikle Spiegel, Masmugan’ı Avesta’da adı geçen Rey şehri hükümdarlarının soyuna bağlarlar. Marquart ise Masmugan üe Baven-di sülâleleri arasında bir bağın bulunduğunu ileri sürer. Masmugan’ın gerçek kaynağı konusunda ileri sürülen bu görüşler kesin belgelere dayanmaz. Bunlardan ayrı olarak tarihte, Karini Masmuganları diye başka bir sülâlenin de adı geçer. Valaş diye anılan bu Masmugan, Vala§ Karinileri soyandandır. Bu Masmugan’lara, Miyandurud Masmuganları da denir. Bunların aynı ailenin başka bir kolu olduğu söylenir, (m)

Yorum yazın