Kavalalı Mehmet Ali Paşa Mısır Sorunu

Kavalalı Mehmet Ali Paşa Mısır Sorunu , Kavalalı Mehmet Ali Paşa Mısır İsyanı Hakkında Bilgiler

KAVALALI MEHMET ALİ PAŞA’NIN BÜYÜK İHTİRASI (1831-1841)
Yunanistan’ın bağımsızlığına kavuşmasından kısa bir süre sonra Mısır’da başlayan siyasi bunalım da Osmanlı imparatorluğu’nda ciddi bir sorun yaratmıştı. Yunanistan’da çıkan kargaşalıklar sırasında, çok güçlenen Mehmed Ali Paşa’nın kimin tarafını tutacağı aslında belli değildi, sultanın emrine girebileceği gibi Yunanlıların tarafına da geçebilirdi.
Kavalalı Mehmed Ali Paşa açgözlü bir yaradılışta olduğundan, on yıldan beri bütün Avrupa’nın dikkatini üzerine çekmişti. Aslında Mısırlı da değildi. Kavala’da, Makedonya’da doğmuştu. Servet peşinde koştuğu için 1801 yılında Mısır’a gelmiş, dört yıl içinde Mısır’ın yönetimini ele almayı başarmıştı. Mısır’ı Osmanlı Devleti’nden ayrı bir devletmiş gibi yönetiyordu. Osmanlı padişahı ve Memlûk beyleri ona söz geçiremez olmuşlardı.
Mısır’ı kalkındırdı. Kuvvetli bir ordu kurdu. Güçlü bir donanma hazırladı. Akdeniz’in doğusunu 1832’den sonra hükmü altına almıştı. Avrupa ülkeleri arasındaki anlaşmazlıklar onun yararına oluyordu. Suriye’nin, Mısır’dan kaçan fellahları koruduğunu ileri sürerek oğlu İbrahim’i Suriye üzerine yolladı. Âsi ilan edildi (1832) Dayı Hüseyin Paşa üstüne gönderildi.
Mısır ordusu komutanı İbrahim Paşa, bütün Suriye’yi ele geçirdikten sonra Beylan’da Osmanlı ordusunu yendi. Çukurova’yı işgal ettikten sonra Konya’ya geldi. Burada yapılan ikinci bir savaşta Osmanlı ordusu tekrar yenildi. Mısır ordusu Kütahya’ya kadar ilerledi. Mehmed Ali Paşa’ya karşı koymak için elinde kuvvet kalmayan Mahmud II, Rusya’dan yardım istedi.
Fransa ve İngiltere de karıştı: Sonunda Kütahya barışı yapıldı. Buna göre Mısır ve Girit valiliklerinden başka Suriye valiliği Mehmed Ali Paşa’ya, Adana valiliği de İbrahim Paşa’ya verildi (1833). Kütahya barışı sürekli olmadı. 1839’da savaş yeniden başladı. Nizip’te yapılan savaşta Osmanlı ordusu yenildi (1839).
Londra’da Osmanlı İmparatorluğu’nun ve beş Avrupa devletinin katıldığı bir konferans toplandı (1840). Bu konferansta Mısır valiliğinin veraset yoluyla, Suriye valiliğinin de yaşadığı sürece Mehmed Ali Paşa’ya bırakılmasına karar verildi.

Yorum yazın