İtalyan Cumhuriyetinin Kuruluşu

İtalyan Cumhuriyetinin Kuruluşu

İTALYAN MİLLETİNİN VARLIĞI (1870-1915)
Birleşmiş İtalya, oluşumu sırasındaki uzun mücadeleden çıktığında kendinden emin görünüyordu. Ülkede her şeyin yoktan yaratılması gerekiyordu ve yöneticiler her şeyi aynı anda yaratabileceklerini sandılar: Ordu, donanma, ittifaklar, bir sömürge imparatorluğu, kalabalık bir memur sistemine dayanan merkeziyetçi bir yönetim. 1873 dünya buhranının İtalya’daki yankıları, yeni devletin İktisadî zayıflığını ortaya koydu. Kral ile Papa arasındaki kötü ilişkiler, halkın yöneticilere inancını azaltıyordu. Ateşli birleşme döneminden sonra, kararlı bir parlamenter hayatın kurulmasını güçleştiren kaygılar ortaya çıkmaya başladı.
1876’ya kadar “sağcı” denen bakanların kesin bir siyasî tutumları yoktu. Ama sol yavaş yavaş gelişti. 1876’da solcular, başlarında Garibaldi’nin eski arkadaşlarından Depretis ile iktidara geldiler. Bu, coğrafyaya uygun bir bölünmeyi belirten önemli bir olaydı. 1874’te Kuzey İtalya sağa, Güney İtalya da sola oy vermişti. Aslında en önemli olaylar İtalya’nın dış siyasetinde görüldü, önce İtalya üçlü ittifaka katıldı. Sonra sömürge hareketine girdi. Habeşistan’a yerleşti.
X!X. yüsyıl sonunda yeni bir İtalya doğmuş, sosyalizm yirmi yıldır büyük gelişmeler kaydetmişti. Milano, Torino gibi büyük sanayi şehirlerinde yürüttüğü işçi hareketlerine hükümet, Crispi’nin, Rudini’nin diktatörlükleriyle cevap vermekteydi. 1900 Haziranı’nda yapılan yeni seçimlerde Meclis’e 95 aşırı solcu üye girdi. Bir
ay sonra Kral Umberto I (1875-1900) bir anarşist tarafından öldürüldü. Yerine geçen Vittorio Emanuele bütün gücüyle ülkenin İktisadî gelişmesiyle uğraştı. Bunu izleyen on beş yıl gerçek bir ilerleyişi belirtir.
Siyasî hayat şartları da istikrara yöneldi. İtalyan burjuvazisi gelişmişti. Din adamları ülkenin hayatına daha faal bir biçimde katılmaktaydı. Partiler o güne kadar görmedikleri bir tutarlılığa kavuştular. Trablus’un işgali ve İtalya’nın Balkanlar’daki emelleri, ülkenin yolunu seçtiğini ve özgürlüğünü sağlamlaştırdığını belirtiyordu.

Yorum yazın