İtalya – Habeşistan Savaşı

İtalya – Habeşistan Savaşı ve Türkiye

Habeşistan’ın İtalya ile ilişkileri, 1934 yılında bozulmuştu. Giderek artan İtalyan tehlikesine karşı, Habeşistan İmparatoru Haile Selasiye, 29 Eylül 1935’te savaş hazırlığına girişti. Mussolini ise bu davranışa, İtalya’da ulusal bir savaş hazırlığı duyurusu ile yanıt verdi. 3 Ekim 1935 günü de İtalyan ordusu, Kızıldeniz kıyısındaki İtalyan kolonisi Eritre’den saldırıya geçti. Savaş da böylece başladı.
Haile Selasiye, Uluslar Örgütündeki temsilcisi aracılığı ile saldırının önlenmesini ve ülkesine yardım edilmesini istedi. Uluslar örgütü genel kurulu, 54 üyesinden 50’sinin oyu ile Mussolini’nin saldırısını kınama ve cezalandırma kararı aldı. Oylama kararına karşı çıkan dört ülke İtalya, Arnavutluk, Avusturya ve Macaristan’dı.
İtalya’ya uygulanacak en etkili cezanın, ekonomik yönden baskı yapmak olduğu düşünüldü. Bu amaçla, Süveyş Kanalı’nın İtalyan gemilerine kapatılması uygun görüldü. Böylece İtalya’nın savaş alanına asker ve gereç göndermesi önlenecek, ülkenin en önemli gereksinmesi olan petrol dışalımı da durdurulacaktı.
Kanalın denetimini elinde tutan İngiltere, böyle bir tutumun İtalya ile arasında savaş çıkmasına yol açabileceğinden çekinerek, karara uymakta duraksadı. Ayrıca, petrol konusunda da ne ölçüde olumlu sonuç alınabileceği belli değildi. Çünkü, Uluslar örgütünün üyesi olmayan Birleşik Amerika, büyük olasılıkla İtalya’nın petrol gereksinimini karşılayabilirdi. Birleşik Amerika Kongresi 1935 Ağustosunda aldığı bir kararla savaşan devletlere savaş gereçleri gönderilmesini yasaklamıştı ama, petrol bu gereçlerin içinde yer almamıştı. Birleşik Amerika Hükümeti ile işbirliği konusunda yapılan görüşmeler Uluslar örgütü üyelerine umut verdi, oysa bu işbirliğini hiç bir zaman güvence altına alamadı. Sonuç olarak, Mussolini’yi girişiminden alıkoyacak olumlu tek adım atılamadı.
İtalyan ordusu 5 Mayıs 1936’da Habeşistan başkenti Addis Ababa’ya girdi. Dört gün sonra da Mussolini savaşın bittiğini, Habeşistan’ın ise artık İtalyan Doğu Afrikası’nın bir parçası olduğunu dünyaya açıkladı.
İmparator Haile Şelasiye ülkesinden kaçarak Cenevre’ye gitti ve Uluslar Örgütünde konuştu. Ancak İtalya’ya yönelttiği suçlamalara destek bulamadı. Tam tersine, Uluslar örgütü İtalya’ya karşı aldığı ekonomik baskının kaldırılmasına karar verdi. İmparator da İngiltere’ye sığınmak zorunda kaldı.

Yorum yazın