İngiltere ve Fransa’da Kriz Yılları (1929-1936)

İngiltere ve Fransa’da Kriz Yılları (1929-1936)

Dünya krizi İngiltere’nin uzun zamandan beri çözüm aradığı sorunları büsbütün ağırlaştırdı. Yüksek değerde bir paraya sahip olması bu güçlükleri çok yaygın bir duruma getirdi.
Rekabet gücü zayıflayan sanayi krize girdi. İşsiz sayısı hızla arttı. Bankalar zor durumdaydı. Sabit dolara karşı İngiliz lirası %30-%40 devalüe edildi. Ekonomi canlandı. Ama dünyadaki yeni talebe uymak gerekti. Yeni sanayiler kuruldu. Geleneksel liberalizmin hâkim olduğu bu ülkede müdahalecilik yerleşiyordu. Korumacılık ve teşvik tedbirleriyle İngiltere imparatorluğun birliğini sağlamlaştırmayı bildi.
1937’de Neville Chamberlain başkan oldu. İngiltere, kalkınma hareketinin bütünlüğü bozulmaksızın, yavaş yavaş tutucu bir çoğunluğa doğru kayıyordu. 1932’ye kadar krizden etkilenmeyen Fransa ise uzun süre durumun önemini kabul etmemiş göründü. Peşpeşe kabineler, bakanlar yüzeysel tedbirlerle, kökenini araştırmadan sıkıntıları halletmek, muhtemel krize karşı koymak istediler. Ama durum kötüleşti. Üretim, ihracat hızla düştü. İşsizlik arttı. Bu arada Hitler tehlikesine karşı askeri harcamaları artırmak gerekti. Durum kontrolden çıkıyordu.
Her alanda hoşnutsuzluk yaygınlaşıyor, bu arada parlamento rejimi sayısız saldırılara uğruyordu. İktisadi kriz, siyasi krizi besliyordu. Bu arada çeşitli kuruluşlar eski çalışmalarına hız verdiler. Sağcı birlik İtalyan faşizmine yönelikti. 1934 başlarında çıkan olaylar bir rejim bunalımının patlamasına yol açtı. Bu mali skandal gösterilere ve 20 ölüye sebep oldu.
500.0 gösterici faşizme karşı yürüdü. Bütçe açığı büyüyordu. İşsizlik arttı. Yürütme kuvvetinin güçlendirilmesine yönelen bir reform programı parlamentonun dağıtılmasını kolaylaştıracağı gerekçesiyle, solcular tarafından faşist eğilimler taşımakla suçlandı.
Laval-Mussolini anlaşmaları sırasında dış politikada ciddi tehlikeler belirmeye başladı. “Front Populaire” (Halk Cephesi) para darlığı siyasetinin olumsuz sonuçlarını açıklayarak faşist tehlikeye karşı hükümeti şiddetle uyardı. Cephe 1936 ön seçimlerinde büyük bir başarı kazandı. Bu arada Avrupa’da savaşın pek uzakta olmadığını gösteren belirtiler gitgide ağırlık kazanıyordu.

Yorum yazın