Guzat Nedir

Guzat Nedir

GUZÂT veya GUZZÂT çoğl. i. (ar. ğâzV- den guzzât). Esk. Gaziler, savaşçılar: Uhud gazasında hazır olup guzâta su ulaştırır ve yaralıları tımar ederdi (Cevdet Paşa).
— Esk. huk. Guzzât vakfı, ilk osmanlı fetihlerinden sonra ilerigelen kumandanlar tarafından yaptırılmış olan vakıflar. Bk. an- SİKL.
— ansİkl. Esk. huk. Osmanlı imparatorluğunda, belki de ikta usulüne dayanılarak, bazı ordu kumandanlarına, fethettikleri yerimde arazi verilirdi. Bu toprakların başlangıçtaki hukukî dayanakları yeteri kadar açık değildir. Koçi Bey Risalesi*nde bu konuya değinilmekte ve kendilerine toprak verilen gazilerin, sonradan bu toprakları, sultanın izniyle bütün müslümanlara yararlı hayrat olarak vakfettikleri bildirilmektedir. Bu topraklar, Hanefî mezhebinin koyduğu kurallara göre «temlik» niteliğini taşıyan «ikta» usulüne uygun olarak vakfedilirdi. Bunlar, Koçi Bey Risalesi’nde görüldüğü üzere «gayri sahih vakıf», «tahsis ve irsad kabilinden vakıf» gibidir. Bu gazilerin meydana getirdikleri vakıflar, bazı «aziz» vakıfları ile «eizze ve guzzât vakıfları» adı altında toplanıyor ve «müstesna vakıflardan sayılıyordu. Gazi Mihal Bey, Gazi Süleyman Bey, Gazi Evrenos Bey, Gazi Ali Bey, daha sonra Gazi Burak Bey, Fîruz Bey, Tur Ali Bey, Çandarlı Gazi Halil Hayreddin Paşa, Germiyanoğlu Yakub ve İshak Efendi, Bedrettin Fâris Bey, Abdülcebbarzade Mustafa Bey vakıfları «müstesna» vakıflardandır.

Yorum yazın