Gurgum Krallığı

Gurgum Krallığı

GURGUM. Esk. coğ. Geç Hitit şehir devletlerinden birinin adı. Hitit imparatorluğunun M. ö. 1200 tarihinde Frigler tarafından ortadan kaldırılmasından sonra Güneydoğu Anadolu’da kuruldu. Merkezleri Margasi (bugün Maraş) şehri olan Gurgum beyliği kuzeyde Engirek dağı yakınlarına düşen Kummanu, güney batıda Sam’al (Zincirli), doğuda Kummuh ve batıda Hilakku ülkeleriyle çevriliydi. Batısındaki beylikler Asur hâkimiyetini hemen kabul ettiler, Gurgum beyliği ise bağımsızlığını uzun süre korudu. Gurgum’a ilk akını büyük Asur kralı, Salmanasar III (M.ö. 858-824) hâkimiyetinin ilk yılında yaptı. Bu ülkeyi Tigletpileser III (M.ö, 745-727) Asur krallığına vergi vermek zorunda bırakmıştı. Bu bağlılık M. ö. 711 tarihine kadar sürdü. Hakim ve fatih kral Sargon II, Gurgum beyliğini M.ö. 711 tarihinde ortadan kaldırmış ve Asur krallığına bağlı bir vilâyet haline getirmişti. Bugüne kadar Gurgum’da düzenli arkeolojik kazılar yapılmadı. Burada ele geçirileni ve M.Ö. VIII. yy.a tarihlenen sanat eserleri Maraş ve yörelerinde dağınık olarak bulundu. Kabartma ve heykeller arasında günlük hayattan alınmış motiflerle süslü mezar taşları, üzeri Hitit hiyeroglif yazılarıyle süslü kapı arslanı önemli yer tutar. Bütün bu eserlerde asur ve aramî sanatı etkisinin ağır bastığı görülür. Bütün bu sanat eserlerinin önemli bir kısmı bugün New York’ta Metropolitan museum’da, pek azı Paris’te Louvre müzesinde, İstanbul ve Adana müzelerinde, çoğu da Maraş müzesindedir.

Yorum yazın