Gümrü Antlaşması Önemi ve Maddeleri

Gümrü Antlaşması Önemi ve Maddeleri Hakkında Bilgiler

Gümrü antlaşması, Türkiye ile Ermenistan arasında 3 aralık 1920 tarihinde imzalanan barış antlaşması. Millî hükümetin imzaladığı ilk antlaşma olması bakımından önemlidir. Mondros mütarekesinden soma (30 ekim 1918), İtilâf devletlerinden yardım gören Ermenilerin doğudaki hareketleri üzerine Büyük Millet Meclisi hükümeti doğu bölgesinde Ermenilere karşı savaş açtı: 15. Kolordu kumandanı Kâzım Karabekir Paşayı Doğu Cephesi kumandanlığına tayin etti. Ermeniler 18 haziran 1920’de saldırıya geçtiler. Buna karşılık 28 eylülde türk kuvvetleri karşı harekete giriştiler ve 30 ekimde Kars, 7 kasımda Gümrü alındı. Türklerin başarıları karşısında Ermeniler barış istemek zorunda kaldılar. 3 Aralık 1920 tarihinde imzalan ah antlaşmada türk hükümetini Doğu cephesi kumandanı Kâzım Karabekir, Erzurum mebusu Süleyman Necati Bey, Erzurum valisi Hamit Bey, Ermenistan cumhuriyetini ise eski başvekil Aleksandr Khactissian, eski maliye vekili Abraham Kulhandyan temsil ettiler.
Tamamı 18 madde olan antlaşmanın önemli noktaları şunlardır:
1. 1878’de terkedilen Kars ve çevresi Türklere geri verilecek,
2. Araş nehrinden Çıldır gölüne kadar uzanan hat doğu sınırı olacak,
3. Sevr antlaşmasını ve Türkiye çıkarlarına uygun olmayan antlaşmaları Ermeni hükümeti kabul etmeyecek.
Gümrü antlaşması doğuda elden çıkan bazı toprakları tekrar kazanmamızı sağladı. Büyük devletlerin Ermeniler hakkmdaki tasarılarının boş olduğu ortaya çıktı. Ermenistan daha sonra Rus topraklarına katılınca, Gümrü barış antlaşması hükümleri de Moskova ve Kars antlaşmalarına alındı,

Yorum yazın