Birinci İnönü Muhaberesi ve Londra Konferansı

Birinci İnönü Muhaberesi ve Londra Konferansı:

Yunan kralı 1920 yılında ölmüş, Yunanistan başkanı da seçimleri kaybedince ülkeyi terk etmek zorunda kalmıştı. Konstantin yeni kral olarak seçilmişti. Ancak Türk-Yunan savaşını devam ettirmesi koşuluyla, İngiliz ileri gelenleri tarafından seçilmişti.

Çerkez Ethem ve kardeşlerinin hükümete karşı ayaklanmaları ve bu durumu Yunanlılara bildirmeleri, başlarına buyruk davranmayı, düzenli orduya katılmamakta ısrar etmeleri Yunanistan için işgale uygun bir ortam hazırlamıştı. Bunun üzerine Yunan ordusu 6 Ocak’ta harekete geçerek Bursa – Eskişehir istikametinde işgallerine başladı. Ancak 9 Ocak’ta Türk birlikleriyle İnönü’de karşılaştı. Yeni kurulan düzenli ordunun birlikleri Çerkez Ethem İsyanı’nı bastırmak üzere gönderilmişti. Yunanlılar kuvvet bakımından üstün durumdaydı. Türk birlikleri buna rağmen İnönü önünde amansız bir mücadele vererek büyük bir azimle direndiler. Türk birlikleri bu mücadeleden başarı ile çıktılar. Çerkez Ethem isyanı da bastırıldı. Çerkez Ethem Yunanlılara sığındı. Düzenli ordunun verdiği bu mücadele zaferle sonuçlanmıştı. Bu durum tüm ülkede sevinç, heyecan gösterileriyle kutlandı. Bu durum yurt dışında da büyük yankılara yo açmıştı.

Rusya – İnönü Muharebesinin zaferle sonuçlanması karşısında TBMM hükümetinin yanında yer aldı. Batılı devletlerde Londra Konferansının toplanması kararı aldılar.

Londra Konferansına Osmanlı Devleti ile Yunanistan davet edilmişti. Ancak Osmanlı heyetinin arasında Ankara’dan da temsilcilerinde bulunması istenmişti. İtilaf devletlerinin bunu yapmasının iki nedeni vardı. Birincisi : TBMM hükümetini saymadıklarını göstermek, İkincisi de : İki hükümeti de çağırarak birbirine düşürmekti. İstanbul hükümetinin çağırılmasına kızan TBMM Tevfik Paşayı Londra’ya gönderdi. İstanbul hükümeti adına da Bekir Sami Bey katıldı. Konferansta itilaf devletleri Serv antlaşmasının biraz değiştirilmiş bir şeklini öne sürüyordu. Konferans bir sonuç alınamadan sona erdi. Bunun üzerine Yunan orduları taarruza geçti.

Londra konferansı TBMM için, olumsuzluklara rağmen başarıdır. İtilaf devletleri Anadolu ihtilalini bu olayla hukuki olarak tanımışlardı. İstanbul hükümeti temsilcisi Bekir Sami Bey’in söz hakkını Tefik Bey’e vermesi bundan sonraki dış ilişkilerimiz de elverişli bir ortamın oluşmasını sağlamıştır.

Yorum yazın