Birinci Dünya Savaşı Sonuçları

Birinci Dünya Savaşı Sonuçları

Almanya’nın uğradığı başarısızlıklar, iç yönetiminde etkisini gösterdi. 5 Ekimde başbakanlığa gelen Max von Baden, 14 madde temeline dayanan bir barış için Birleşik Amerika’nın arabuluculuğunu istedi. Savaşın bırakılma antlaşmasından önce 4 Kasımda Kiel’de, daha sonra da Münih ve Berlin’de patlak veren ayaklanmalar, Alman İmparatorluğu’nun sona ermesine ve II. Wilhelm’in 9 Kasımda tahttan çekilerek Hollanda’ya sığınmasına yol açtı. Almanya’da başlatılan devrime önderlik eden Kari Liebknecht, Rusya’da- kine benzer bir yönetimin kurulması için çalışmaya girişti. Liebknecht, “Spartakistler Birliği” adı verilen sosyalist örgütün kurucusu ve önderiydi. Savaşa karşı olduğu için babası iki kez Almanya’dan sürülmüş, Londra’da 13 yıl Kari Manda arkadaşlık yapmıştı. O da babasının izinden gidiyordu. Devrimci görüşleri nedeniyle yakalanmış, 18 ay tutukevinde yatmıştı. İmparatorun tahtı bırakmasından sonra, Rusya’dan örnek alınarak kurulan Berlin İşçi ve Asker Konseyi başkentte aynı gün yönetimi ele aldı.
Liebknecht’in bir komünist yönetim kurmaya çalıştığını gören Sosyal Demokratların sağ kanadı korkuya kapıldı. Hükümetteki iki Sosyal Demokrat bakandan Scheldemann, aynı gün Sosyal Demokratların liderlerinden Ebert’le anlaştı. Liberal Başbakan Max von Bade, görevini Ebert’e teslim etti. Cumhuriyet kurulmasına karar verildiği açıklandı. Devrimciler Ebert’i kendilerinden yana sanıyorlardı. Gerçekte ılımlı bir sosyalist görüşün temsilcisi olan Ebert, devrime karşıydı. Ama zaman kazanıncaya dek devrimcilerle birlikte göründü. 10 Kasımda Berlin İşçi ve Asker Konseyi, ılımlıların ve tutucuların çabaları sonucu Ebert’i Halk Komiserleri Konseyi Başkanlığına seçti. Bir gün sonra da bağlaşıklarla savaşı bırakma antlaşması imzalandı. Bu dönemden sonra devrimi bastırmak için sert önlemler alındı, iç çatışmalar başladı, girişimi yöneten öncülerle birlikte pek çok kişi öldürüldü. Böylece Rusya’nın örnek aldığı Alman devrimin in ömrü kısa oldu.
Avusturya-Macaristan için savaş, imparatorluğun tam bir dağılımı ile sonuçlandı. Türlü azınlıklar, eylül sonundan başlayarak bağımsızlıklarını kazandılar. İmparator I. Charles, 13 Kasımda devlet işlerini yönetmeyi bıraktı. Aralık ayında Güney Islavları, bir krallık altında Sırplarla birleştiler. Bu arada Karadağ da Sırbistan’a bağlandı. Birleşik toprak parçalarının Romanya ve Polonya’ya katılması sonucu, iki küçük devlet ortaya çıktı. Bu yeni devletler Avusturya ile Macaristan’dı.
Yeniden kurulan Polonya, Almanya ile ilişkilerini kestiği sırada, batıda savaşı bırakma antlaşmasının süresi uzatıldı. Barış toplantısı ise ancak 1919 yılının Ocak ayında Paris’te yapılabildi.
Savaşa son veren antlaşmalar şunlardı:28 Haziran 1919’da Almanya ile Versailles barışı, 10 Eylül 1919’da Avusturya ile Saint-Germain barışı,
4 Haziran 1920’de Macaristan ile Trianon barışı, 10 Ağustos 1920’de Türkiye ile Sevres barışı, daha sonra da 24 Temmuz 1924’de Lausanne (Lozan) barışı.
Paris’teki Versailles Sarayı’nda Almanya, İngiltere, Fransa, Birleşik Amerika ve İtalya arasında imzalanan Versailles barışı ile Almanya çok ağır koşulları kabul etmek zorunda bırakıldı. Alsace- Lorraine’i Fransa’ya, Doğu Prusya’yı ve Lehistan’ı Çekoslovakya’ya verdi. Ruhr ve Saar bölgeleri geçici olarak Fransa’nın oldu. Tüm sömürgelerini yitirdi. Ordusu 100 bin kişiye indirildi. Ayrıca çok ağır bir savaş ödentisi ödemesi koşulu barış antlaşmasında yer aldı.
Ancak bu barış antlaşması, Birleşik Amerika Senatosu’nda geri çevrildi ve onaylanmadı. Birleşik Amerika, Almanya ile 1921 yılında ayrı bir barış antlaşması imzalamak zorunda kaldı.

 

 

Yorum yazın