BERLİN ANTLAŞMASI

Osmanlı devletiyle Rusya, Ingiltere, Avusturya, Almanya, Fransa ve İtalya arasında imzalanmıştır (13 temmuz 1878). Rusya, İngiltere ile Avusturya’nın baskısı ve Almanya’nın araya girmesiyle Ayastafanos antlaşmasının (Bak.) değiştirilmesini kabul etmişti. Bu durumu görüşmek ü- zere Berlin’de bir kongre toplanmasına karar verildi. Osmanlı devleti bu kongreye delege olarak müşir Mehmet Ali Pa-şa, Berlin büyükelçisi Sadullah Bey ve bayındırlık bakanı Karatodori Paşayı gönderdi. Öteki devletler başbakan ve dışişleri bakanlarını delege olarak görevlendirmişlerdi. Kongreye, Alman şansölyesi Bismark başkanlık etti. Bu kongre, Osmanlı devletinin durumunu düzeltmek için toplanmış değildi. Görüşmelerde, daha çok, Osmanlı ülkelerinin paylaşılma-sında, Avrupa devletlerinin çıkarlarını uzlaştırmaya ve yeni bir siyasal denge kurularak barışı sağlamaya önem verildi. Bu bakımdan Türk delegeleri kongrede etkili olamadılar. Bir ay süren görüşmelerden sonra, Osmanlı devleti için büyük bir yıkım olan • Berlin antlaşması metni kabul edildi. Buna göre, Ayastafanos antlaşmasıyla ortaya çıkan Büyük Bulgaristan üç bölgeye ayrıldı. Birinci bölgede Osmanlı egemenliği altında, içişlerinde bağımsız bir Bulgaristan prensliği kuruldu. İkinci bölge olan Doğu Rumeli, Osmanlı devletine bırakıldı. Burasını, padişah tarafından atanan bir Hıristiyan vali yönetecekti. Üçüncü bölge, Makedonya olup, ıslahat yapılmak koşuluyla Osmanlı devletinde kalacaktı. Sırbistan’a tam bağımsızlık tanındı ve Niş vilâyeti verildi. Karadağ ve Romanya bağımsız birer devlet oldu. Halkın çoğu Romen olan Besarabya, Rusya’ya bırakıldı; buna karşılık Türklerin çoğunlukta olduğu Dobruca Romanya’ ya verildi. Bosna ve Hersek, Avusturya tarafından işgal edilecek; fakat bu durum, Osmanlı egemenliğinin buradan kalktığı anlamına gelmeyecekti.Kars, Ardahan ve Batum, Rusya’da kalacak, Doğubayazıt Osmanlı devletine geri verilecekti. Girit’te, Balkanlar’daki Osmanlı eyaletlerinde ve Ermenilerin bulundukları yerlerde ıslahat yapılacaktı. Osmanlı devleti, Rusya’ya savaş tazminatı verecekti. Berlin antlaşmasıyla Osmanlı ülkelerinin büyük bir bölümü paylaşılmış, geri kalanlarının paylaşılması için de açık kapı bırakılmıştır.

Yorum yazın