Atatürk ve Sakarya Savaşı

Atatürk ve Sakarya Savaşı Hakkında Bilgiler
İkinci İnönü zaferinden sonraki günlerde Mustafa Kemal, meclisteki hizipleşmeler ve kaynaşmalarla uğraşmak zorunda kaldı; meclisi, Misak-ı Milli’ye ve anayasa ilkelerine uygun biçimde çalışır duruma getirebilmek için, Anadolu ve Rumeli Müdafaayı Hukuk Grubu’nu kurup, başkanlığına seçüdi (10 Mayıs 1921). Bu arada Yunanlılar, İkinci İnönü savaşından sonra yeniden toparlanmaya başlamışlar ve 10 Temmuz 1921’de genel bir saldırıya geçmişlerdi. Mustafa Kemal’in cephedeki durumu inceledikten sonra, zaman kazanmak ve gerekli hazırlıkları tamamlayabilmek için, ordunun Sakarya ırmağının gerisine çekümesi buyruğunu vermesi, mecliste muhaliflerin eleştirilerine yol açtı. Muhalifler doğrudan doğruya Mustafa Kemal’i hedef alıyor, ordunun başına geçmesini isteyerek, başarısızlığı ona yüklemeye çalışıyorlardı. Bunun üstüne Mustafa Kemal, T.B.M.M’nden tam yetkili başkomutanlık görevi istedi ve uzun süren tartışmalardan sonra, üç aylık süreler halinde Mustafa Kemal’in tam yetkili başkomutan olmasına ilişkin yasa kabul edildi (5 Ağustos 1921). Mustafa Kemal, 12 Ağustos 1921’de genelkurmay başkanı Fevzi (Çakmak) Paşa’yla Polatlı’daki cephe karargâhına giderek, ordunun başına geçti.
“Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla sulanmadıkça, ıslanmadıkça terk olunamaz” diyen Mustafa Kemal komutasındaki Türk ordusu,23 Ağustos – 13 Eylül tarihleri arasında, 22 gün 22 gece süren kanlı çarpışmalardan sonra Yunan ordusunu Sakarya ırmağının doğusundan söküp attı. T.B.M.M., bir yasa çıkararak,bu zaferdeki üstün çabası için Mustafa Kemal’e “Gazi” unvanım ve mareşallik rütbesini verdi (19 Eylül 1921).
Ankara hükümetinin askerî üstünlüklerinden sonra, İtilaf Devletleri, barış görüşmelerini başlatmak için Ankara hükümetiyle doğrudan ilişki kurma gereğini duydular ve Fransızlarla 20 Ekim 1921’de Ankara anlaşması imzalandı (Bkz. ANKARA ANLAŞMASI).
Mustafa Kemal orduyu büyük bir saldırıya hazırlıyor, bunun için de belli bir zaman gerekiyordu. Ama bu bekleme Ankara’daki muhalifleri rahatsız etmeye başlamıştı; yabancı diplomatlar da şaşkınlık içindeydiler. T.B.M.M’nden süreyle sınırlı olmayan başkomutanlık yetkisi alan Mustafa Kemal, 21 Temmuz 1922’de Ankara’dan ayrılarak Akşehir’deki cephe karargâhına gitti. İsmet ve Fevzi paşalarla saldırı planının son ayrıntılarını görüştükten sonra, Ankara’ya dönüp, kendisine yakın milletvekilleriyle yaptığı gizli görüşmelerde, onlara genel saldırı konusunda aydınlatıcı bilgiler verdi. 26 Ağustos-30 Ağustos (1922) tarihleri arasında Mustafa Kemal’in yönettiği Başkomutanlık Meydan savaşı Türk ordusunun kesin zaferiyle sonuçlandı: Yunan ordusu bozgun halinde İzmir’e doğru çekilmeye başladı ve İzmir’e ulaşan Yunan birlikleri ile onlara yardımcı olanlar, çareyi limandaki gemilerle kaçmakta buldular. Türk ordusu 9 Eylül 1922’de İzmir’e girdi.

Yorum yazın