1917 Rus Devrimi – Bolşevik İhtilali

1917 Rus Devrimi – Bolşevik İhtilali

BEKLENMEDİK PATLAMA VE SONUÇLARI
1916’dan beri Rusya’da durum gerçekten çok karışıktı. Ülkede liberal burjuvazinin etkili muhalefeti yanında, Sosyalist Parti’nin ihtilalci tavrı bütün suçlamaları çar ailesine yöneltiyor, yiyecek yokluğu ve açlık korkusu halk kaynaşmalarının haklı sebebi oluyordu.
Bir ayaklanmayı önleyebilmek ümidiyle Prens Yusupof Aralık 1916’da Rasputin’i öldürmüştü. Ama tedbirler için vakit artık çok geçti.
9 Şubat 1917’de halkın fırınları yağmalamasıyla başlayan hareket çığ gibi büyüdü. 12 Mart’ta isyana askerler de katıldı. Hükümet istifa etti.
Şimdi ülkede iktidarın sahibi yoktu ve duma lağvedildiği için sahipsiz kalan iktidarı ele almakta tereddüt ediyordu. İşte sosyalistler bu boşluktan yararlanmayı bildiler ve Geçici Sovyet Yürütme Komitesi’ni kurdular. Hedef artık proletarya diktatörlüğüydü.

Tahtın boş oluşu da Rusya’yı fiilen bir cumhuriyet yapıyordu. Bu coşkunlukla komite emrinde Yerel Sovyetler kuruldu. işçi ve asker milletvekillerinin katıldığı Sovyetler Konferansı toplandı. Devrimi bütünlemek ve taviz vermeden barış yapabilmek için Bolşeviklere güveniliyordu.Bolşevikler sayıca Menşeviklerden azdı. Ama beklenmedik bir yardımla duruma hâkim oldular.
ihtilali körükleyerek Rusya’nın teslim olmasını umut eden Almanlar, özel zırhlı trenle 1 enin ve arkadaşlarının gizlice Rusya’ya girmesini sağladılar. Lenin Sovyet Diktatörlüğü ve barışı kabul ettirdi. Sloganları şöyleydi: Fabrika işçiye, toprak köylüye, iktidar Sovyetler’e. Seçilen hedef ise kurulacak bir sınıf cumhuriyetiydi.
Bu sloganlar savaştan yılmış asker ve toprak sahibi olacağına inanan köylü üzerinde son derece etkili oldu.
Ordu dağılmıştı. Bolşevikler ise bir proleterya milisi kurmuşlardı. Bu kuruluş daha sonra Kızıl Muhafızlar Teşkilatı’na dönüşecekti.
Ancak bir ara hükümet duruma hâkim oldu. Lenin kaçtı. Troçki tutuklandı.
Ama bu iktidar Bolşevikleri engelleyecek güçte değildi ve onlar Eylül ayında şehirlerdeki Sovyetler’de çoğunluğu ele geçirmişlerdi. Lenin, artık iktidarı kesinlikle ele alma zamanının geldiğini ve bunun için harekete geçmek gerektiğini söylüyordu. Fikirlerini kabul ettirdi. Rusya’ya döndü. Bolşevikler başkenti işgal ettiler, ikinci Sovyet Kongresi’nin ilk kararı barış oldu. Toprak reformu, köylü Sovyetler’i ve Bolşevik hükümet teşkil edildi.
Karşıdevrim de ezilince ordunun tamamı devrimi kabullendi. Moskova işgal edildi. Arka arkaya rejimin
kurumlan tesis edildi, ekonomi kolektivize edildi, Çeka ve Kızılordu kuruldu.
15 Aralık’ta ateşkes antlaşması yapıldı ve 3 Mart 1918’de BrestLitovsk Barışı imzalandı.
12 Mart’ta, Bolşevik Parti’nin yerine Komünist Parti Moskova’da karşıdevrimci hemen bütün güçleri yokederek iktidarın tek sahibi oldu. Yeni Anayasa 10 Temmuz 1918’de kabul edilmişti. Bu, devrim döneminin kapandığı tarihti. 16-17 Temmuz 1918 gecesi Nikolay II, ailesi ve hizmetin- dekiler, Yekaterinaburg’da mahpus tutuldukları yerde öldürüldüler.
Rus Devrimi, doğu cephesini ortadan kaldırarak yalnızca savaşın gidişini değiştirmekle kalmamış, gerek İttifak, gerek İtilaf Devletleri için ciddi bir sorun olmuş, her ülkede ihtilalci azınlıklar kaynaşmaya başlamıştı. Grevler, orduda isyanlar oldu. Milletler ayaklandı.
Bu kargaşalıklar, savaşı bir an evvel bitirmek isteyenler için iyi bir fırsat oldu.

SAVAŞ SIRASINDA KOMÜNİZM (1918-1921)
Hayatının çoğunu sürgünde geçiren Lenin, yıllarım ihtilal hazırlığı yaparak geçirmiş çok tecrübeli bir devrimci liderdi, ama devlet yönetimi konusunda tecrübesi yetersizdi.
Lenin Bolşeviklerden meydana gelen, halktan on beş kadar üyenin de katıldığı Komiserler Konseyi’nin başında bulunuyordu. Bu konsey ülkenin iç işleriyle uğraşacaktı (Stalin o sırada Milletler Komiserliği’ne getirilmişti).
Rusya’da kurulmakta olan rejim henüz yerleşmemiş, sağlamlaşmıştı. Bu durumda bir an önce dış sorunları çözümleyip, içteki işlere el atmak zorunluydu.
3 Mart 1918 Brest-Litovsk Bani; Antlaşması imzaladıktan: sonra, partinin VII. kongresinin de önerdiği siyaseti kabul etmesini sağladı. Bu tarihten sonra parti Komünist Parti adını alacaktı. Yeni rejim artık düşmanlara karşı koymayı sağlayacak, sanayiyi geliştirecek, şehirlerin ve ordunun iaşesini düzenleyecek bir sistem kabul etmişti. “Savaş komünizmi” deyimiyle savaştan sonra alınması gereken tedbirlerin tümü belirtiliyordu.
İlk Sovyet Anayasası Temmuz 1918’de yapıldı. Komünist rejim şekilleniyordu.
Sağda ve solda şikâyetler giderek artıyordu. Yeni şiddet, terör devri başladı. Tutuklanmalar, aramalar, kanuna aykırı ölüm cezalan, idamlar günden güne artıyordu. 1918 yılının Temmuz ayında Çar ailesi, Rus hanedanı, eski bakanlar Sverdlovsk’ta katlediliyordu. Lenin ne pahasına olursa olsun ihtilalin yaşatılmasını istiyordu, artık Rusya’da terörün yanında açlık da hüküm sürüyordu, açlığın
kurbanlarının sayısı da gün geçtikçe artıyordu.
Sovyetler heryerde, herkese karşı savaşmak zorundaydı. Fransız ve İngilizler Arhangelsk’i işgal edip bir Rus hükümeti tesis etmiş, Kafkaslar’- da ihtilal karşıtlarını desteklemekteydiler. Japonlar Sibirya’ya saldırmıştı. Burada da bir hükümet vardı. Rusya ablukaya alınmıştı. Denikin Oryol’a kadar ilerlemiş Kızılordu tarafından püskürtülmüştü. Yudemiç Petrograd’a kadar gelmiş, Troçki tarafından durdurulmuştu.
Sovyetler, çalışmaları, gayretleri sayesinde mücadeleyi kazanmışlardı. Güneydeki zengin bölgeleri ellerinde bulundurduklarından, en elverişli ulaşım yollarından yararlandılar. Rakipleri “beyaz” generaller kendi aralarındaki rekabetler yüzünden güçsüzdü.
Avrupalılar ise askerlerinin Bolşeviklerle temasından çekindiler. Avrupa’yı komünizm tehlikesinden uzak tutmak için, S.S.C.B.’yi çevreleyecek bir koruma hattıyla yetinmek daha doğru olurdu.

Yorum yazın