Tuluat Tiyatrosu

Tuluat Tiyatrosu Nedir – Tuluat Tiyatrosu Hakkında Bilgiler

tuluat (Arapçada “doğuşlar”), tuluat tiyatrosu olarak da bilinir, geleneksel Türk tiyatrosunda, yazılı bir metni bulunmayan, belirli bir çekirdek olay temel alınarak doğaçlama olarak oynanan oyun. 19. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkmıştır.

Halk tiyatrosu sanatçılarının tuluatı geliştirmesine yol açan olgu, Tanzimat döneminde Güllü Agop, Mınakyan ve Fasulyeciyan gibi Ermeni sanatçıların sahneledikleri Türkçe oyunlarla Batı tarzı tiyatronun önem kazanması oldu. 1870’te Güllü Agop’un 10 yıl süreyle tiyatroda belirli bir metinle Türkçe oyun sahneleme imtiyazını elde etmesi karşısında öteki sanatçılar doğaçlamaya dayanan oyunlar oynamak zorunda kaldılar. Bu durumda konularını genellikle Batı oyunlarından alıyor, sahnede Batı tiyatrosuyla geleneksel Türk tiyatrosunun öğelerini kaynaştırıyorlardı. Örneğin Shakespeare’in Othello’su Arabırı Hiddeti, Chateaubriand’ın Atala’sı da Amerika Vahşileri adıyla sahnelenmişti. Ortaoyunu ustası Kavuklu Hamdi’nin öncülüğünü yaptığı, komedi öğesinin baskın olduğu bu tür oyunlar, Direklerarası’ndan başka İstanbul dışına yapılan turnelerde de oynanarak 1870’lerden Cumhuriyet’in ilk yıllarına değin sürdü. Başlıca öğelerinden biri kanto(*) olan tuluat oyunu İbiş(*) tipi çevresinde gelişir, efendi, genç erkek ve kötü adam gibi kişilikler de ona destek olurdu. İbiş dışındaki tipler Batılı kostümleriyle sahneye çıkardı. Tuluat geleneğinde ustalığın simgesi olan kavuğu Kel Hasan’dan İsmail Dümbüllü devralmıştı. Bu kavuk ondan Münir Özkul’a, Özkul’dan da Ferhan Şensoy’a geçmiştir.

Etiketler: , , , , , , ,

Yorum yazın