Stroganov okulu nedir

Stroganov okulu nedir

Stroganov okulu, 16. yüzyılın sonlarıyla 17. yüzyılda Rusya’da gelişen ikon resmi okulu. Sanatçıları başlangıçta varlıklı Stroganov ailesinin korumasında çalışmış, ama yapıtlarını Moskova’da, çarla ailesinin hizmetindeyken kusursuzlaştırmışlardır.

Stroganov okulu Rus sanatında, 17. yüzyıldaki Batılılaşma öncesinde ortaçağ resim geleneğinin son canlı evresini oluşturmuş, tutarlı bir üsluptan çok belli bir ikon türünü yaratmıştır. Özel kullanım için tasarlanmış bu küçük boy ikonlar minyatür tekniğinde yapılmış, ayrıntıları büyük bir incelikle işlenmiştir. Rus sanatında Bizans etkilerini yansıtan biçimlere bağlı kalmakla birlikte Rus resim geleneğinden köklü bir uzaklaşmayla, anıtsallık yerine ayrıntılı ve usta bir işçiliğe, duygusallık yerine zarif bezemeciliğe yönelmiştir. İçerikten çok üsluba ve tekniğe ağırlık veren Stroganov okulunun bir kültür evresinin sonuna özgü nitelikler gösterdiği söylenebilir.

İnce işçiliği ve zenginliği ile Stroganov okulu soylu koruyucularının beğenisini, ama aynı zamanda da çağın laikleşme eğilimini yansıtıyordu. Daha önceki ikonlarda azizlerin kendileri yerine yüzlerinden yansıyan ruhsallığa ağırlık verilirken, bunlarda azizler kişisel özellikleriyle betimlenmişti. Önceki okulların parlak renkliliğinden kaçınılarak sarımsı kahverengi tonlarla donuk renkler yeğlenmiş, çok miktarda altın ve gümüş rengi çizgiler kullanılmıştı. Ayrıca ikonlar dövme altın ve gümüşten çerçeve ve halelerle süslenmişti. Kilisenin öngördüğü doğalcı yaklaşım arka plandaki mimari ayrıntılarda, bitkilerde ve atmosferik etkilerde korunmuştu. Stroganov okulu sanatçıları kompozisyonda çok ustaydı; ikonları çok küçük ve bazen çok figürlü olmakla birlikte, hiçbir zaman sıkışıklık ya da kalabalık duygusu uyandırmıyordu. Bütün bu teknik ustalık ruhani amacı geri plana itiyor ve ilginin içerikte toplanmasını önlüyordu.

Stroganov okulu 17. yüzyılın sonlarına değin etkili olduysa da, 1650’lerden sonra giderek zarifliğini yitirdi. 1703’te Petersburg’un (bugün Leningrad) başkent yapılması Rus sanatında bir dönüm noktası oldu. Rus-Bizans geleneği doğrultusunda ikon yapımı 19. yüzyıl boyunca da sürdü, ama ağırlık dindışı sanata ve Batı etkisindeki Barok üsluba kaydı.

Yorum yazın