Şehname Nedir

Şehname Nedir

Şehname, Firdevsi’nin son biçimini verdiği, İran’ın ulusal destanı olan yapıt. Firdevsi 35 yılda tamamladığı (1010) ve 60 bin beyitten oluşan Şehname’yi (1829, 4 cilt; Şehname, 1945-55 , 4 cilt) Horasan’da hükümdarlığını ilan eden Gazneli Mahmud’a sunmuştur.

Şehname, mitolojik dönemlerden II. Hüsrev dönemine (590-628) değin İran hükümdarlarının tarihini anlatan Hudayname’ye dayanır. Firdevsi, Pehlevi diliyle (Orta Farsça) yazılmış bu yapıtı çevirmiş, manzum hale getirmiş ve Sasanilerle ilgili bilgiler ekleyerek genişletmiştir.

Yaklaşık bin yıldır Farsçanın en çok ilgi gören yapıtlarından biri olan Şehname, Ârapça sözcük ve terkiplerin, edebi sanatların pek az yer aldığı, masal ve tarih arası bir üslupla yazılmıştır. Baştan sona aynı canlılık içinde akıp gider; ama Firdevsi, özellikle de kahramanlarını aynı niteliklerle betimlerken tekdüzeliğe düşer. Gelip geçici bir dünyada insanın her zaman iyiye, güzele, doğruya yönelmesi gerektiği gibi ahlaksal öğütler de veren Firdevsi, dünyanın düzenini bozanların dar görüşlü insanlar olduğunu belirtir ve toplum yaşamına ilişkin bazı görüşlerini de aktarır. Doğu’da ve Batı’da çeşitli kütüphanelerde sayısız yazmaları bulunan ve birçok basımı yapılan yapıt Latince, İngilizce, Almanca, İtalyanca ve Fran-sızcaya da çevrilmiştir.

Yorum yazın