Nişaburek Makamı

NİŞABUREK blş. i. (fars. nişâbür’dan ni-şübürek, küçük nişabur). Mus. Türk musikisinin, üç yüzyıllık geçmişi olan birleşik bir makamı.

— ANSİKL. Nişaburek, «dügâh la» perdesi üstüne göçürülmüş rast dizisiyle, «buselik 5i» perdesi üstüne göçürülmüş uşşak dizisinin birleşmesinden meydana gelmiştir. Seyri inici-çıkıcıdır. Durak «dügâh-/û», güçlü «hüseynî mı» perdeleridir. Genellikle durak veya güçlüden başlayarak, her iki makamın ortak seslerinde beyatî’yi andıran bir seyirle, nişabur gibi «buselik si» de geçici bir duraklamadan sonra rast beşlisiyle «dügah /a»da kalır. Donanıma, «fa küçük mücennep», «do bakiye» ve «sol bakiye» diyezleri konur.

Bu makama örnek olarak, Musa’nın nim-devir, Ahmed Ağanın berefşan, Osman Beyin muhammes peşrevleri, çeşitli saz semaileri (Musa, Ahmed Ağa [Yakacık], 1-sak, Küçük Osman Bey [Çok Ünlü], R. T. Alpman, F. Alnar, S. öztoprak, H. S. A-rel), Haşan Ağa ile Kantemiroğlu’nun aksak, Salih Ağanın nakış aksak, Dede E-fendinin, Kassamzade’nin, Ziya Paşanın nakış yürük semaileri, pek çok şarkı ve halk türküsü gösterilebilir. (M)

Yorum yazın