Natürmort nedir

Natürmort nedir – Natürmort ne demek – Natürmort hakkında bilgiler
NATÜRMORT i. (fr. nature morte), ölü olarak gösterilmiş hayvan ve teşm. yol. meyve, çiçek, sebze, cansız eşya resmi. Bk. ANSİKL.

— G. santl. Mısır veya Etrüsk mezar sanatında, ölünün günlük eşyaları inceden inceye gösterilirdi. Klasik Eskiçağ bu temayı enine boyuna işledi. Eski Plinius’un adını andığı ressam Piraikos, İskenderiye devrinde eşyaların, çiçek ve meyve sergilerinin, tablolarını yapıyor ve oldukça pahalıya satıyordu.

Herakleitos’un bir kopyası Roma, Latera-no) sayesinde tanınan, BergamalI Soson’un bir mozaiği, yemek artıklarıyle kaplı bir döşemeyi gösteriyordu. Eskiçağda çiçek resimleri de çok yapılırdı. (Çiçek sepetleri,

II. yy. mozaiği, Vatikan.)

Eskiçağ geleneği, Bizans şematizminde kayboldu. En basit eşyaları XIII. ve XIV. yy .m İtalyan ve alman mistisizmiyle, en basit eşyalar kutsal sahnelerde yer almağa başladı: Giotto, fransız-flaman minyatürcüle-ri (Berry Dükünün Dua Kitapları’nın takvimi), Flémalle Ustası Van Eyck, Aix Tebşir’-i Ustası, mihrap tabloları Ustası Tucher (Nürnberg) Tebşir veya Cena tablolarını bunlarla süslediler. XIV. yy.ın ortasında, Taddeo Gaddi Floransa’daki Santa Croce’-de yalancı duvar oyuklarına yerleştirilen eşyalarla gözaldatıcı eserler yaptı. XV. yy. Flamanları manevî amaçlarla birtakım eşyaları, biraraya getirmeyi düşündüler: Geçici Şeyler (ilki Van der Weyden’indir), Meryem’in ve Azizlerin Sıfatlar’ı, Çiçek resimleri elyazmalarında (Bourgogne’lu Meryem Ustası) gelişti; özellikle İtalyan göm-meciliğinde (tarsia) gözaldatmaca sanatı doruğuna ulaştı (Gubbio’nun Studiolo’su, New York).

Gerçek dindışı natürmort böylcce XIV. yy. da İtalya’da flaman resminin, tarsia’ların ve Neron’un yaldızlı evinde ortaya çıkan eskiçağ grotesklerinin ortak etkilerinden meydana geldi: İacopo de’Barbari’nin Keklik’i (1504, Münih), Raffaello’nun öğrencisi Giovanni da Udine’nin Portakal Ağacı (XVII. yy. kopyası, özel koleksiyon), sonra Cara-vaggio’nun dikkate değer Meyve Sepeti (Milano) ve Arcimboldi’nin bileşik başlan.

XVII. yy. natürmortun altın çağıdır. Hollanda’da Rembrandt’in Derisi Yüzülmüş ö-küz’ü, Van Beyeren’in balıkları, Gheijn’in, Bosschaert’in, Van Huysum’un çiçekleri a-nılabilir; ayrıca Floris Van Schooten, Pieter Claesz, Heda, Kalf, de Heem, Van Ever-dingen’i de sayabiliriz. Flandre’da, Rubens’-in etkisi, Kadife Bruegel’in ve Daniel Seg-hers’in çiçeklerinde, Snyders’in, Fyt’in veya Boel’in av hayvanlarında görülür. İtalyan-lardan Baschenis, Popora, Ruoppolo ve Maltalı Fieravino, Caravaggio’yu örnek aldılar. Juan Sanchez Cotan’ın, Juan Van-der-Hammen y Leon’un ve özellikle Zur-baran ile Vélasquez’in Floreros ve Bodega-nes’inde çiğ ve mistik bir aydınlık hâkimdir. XVIII. yy.ın en büyük natürmort ressamı Chardin, Desportes’in büfelerinden ve Oudry’nin Beyaz ördek’ini örnek alarak, her eşyayı, gösterişe kaçmadan, kendi için ele alıyor ve derin bir sevgiyle işliyordu. İtalyanlardan Belvedere, Giuseppe Maria Crespi, Francesco Guardi, İspanyol Luis Meléndez de natürmort geleneğini sürdürdüler. David’ci yeni klasikçiler natürmortu küçümserlerdi; lomantizm ise onu yeniden değerlendirdi (Géricault, Delacroix); bunların ardından Corot, Courbet, arkasında Fantin-Latour, Monticelli, Bonvin, izlenimciler, sonra Vuillard, Bonnard gelir. Natürmort modern sanatta büyük bir yer tutar: Gaugin ve Cézanne’dan beri, kübistler natürmortu başlıca deney alanı olarak ele almışlardır. Bunlar arasında; Odilon Redon’u (çiçekler), Van Gogh’u (patatesler, çirozlar, ayakkabılar), Vlaminck’i, Derain’i, Friesz’i, Roua-ult’yu, Dufy’yi, Dunoyer de Segonzac’ı, Munch’u, Dodler’i, Ensor’u, Kokoschka’-yı, Soutine’i, Gümrükçü Rousseau’yu, Vi-vin’i, Séraphine’i ve G. de Chirico’dan Salvador Dali’ye kadar birçok gerçeküstücüyü sayabiliriz. (L)

Yorum yazın