Müzikte Aralık Nedir

Müzikte Aralık Nedir – Müzikte Aralıklar

ARALIK, müz., değişik yükseklikte iki ses arasındaki açıklık. Aralığı oluşturan iki notayla aralarındaki öbür notaların da sayılmasıyla çıkan rakam aralığa ad olarak verilir: ikili, üçlü, dörtlü, beşli, altılı, yedili, sekizli, dokuzlu vb. Aralık seslerinden birinin ya da her ikisinin değiştirme işaretli oluşu sayı adlandırmasını etkilemez. Bir ses yinelenirse “Birli” ya da ‘‘Aynı ses” adını alır. Bu durumda aralık yoktur.

Bir aralıkta temel sese göre ikinci ses tizse “Çıkıcı Aralık” ya da “Üst Aralık”; pesse “inici Aralık” ya da “Alt Aralık” denir.

Birbirini izleyen iki ses “Ezgi Aralığı ’nı, aynı zamanda birlikte duyulan iki ses “Armoni Aralığfnı gösterir. Ezgi ve Armoni aralıklarındaki iki ses arasında uyum varsa “Derli Aralık” (intervalle consonante); uyumsuzluk varsa “Dersiz Aralık” (intervalle dissonante) adını alır. Derlilik derecelerine göre aralıklar “Tam Derliler” (tam sekizliler, tam beşliler), “Karma Derliler” (tam dörtlüler), “Yarı Derliler” (üçlüler, altılılar), “Dersizler” (eksik beşliler, artık dörtlüler = triton)olmak üzere çeşitli gruplara ayrılır. Derlilik ve dersizlik, armoni aralıklarında daha belirgindir. Aralıkların sayı ile adlandırılmalarının yanı sıra büyüklük küçüklük açısından da değerleri vardır. Değerlerin ölçülmesinde çeşitli birimler kullanılır. Aralık hesaplamalarında notaya yazılışında değiştirme işareti bulunmayan standart ikili aralıklardan “Ana Diziler” önemli kolaylık sağlar. Bunlar bilinirse İstenen aralık, diyez ya da bemol işaretleriyle elde edilir. Batı Müziği’nde ikili aralıklar tam, yarım (tamperemanlı sistemde) olmak üzere iki çeşittir.

Türk Müziği’nde ise beş türlüdür: Bakîye (B), Küçük Mücennep (S), Büyük Mücennep (K), Tanînî (T), Artık ikili (A). Üçlü ve altılı aralıklar, her iki müzikte değerlerine göre çeşitli adlar alırlar. Dörtlüler, beşliler, sekizlilerse Batı ve Türk Müziği’nde üçer türlüdür. Bir sekizli içinde notaya yazılabilen aralıklar “Basit Aralık”, sekizli dışına taşanlar “Birleşik Aralık” sayılır. Aralığın bir sesi yerinde dururken, ötekini tizde ise pese, peşte ise tize geçirmeye çevirme denilir. Çevirmelerde tam aralıklar yine tam ancak başka bir aralık olur; eksik aralıklar artar, artık aralıklar eksilir. Basit aralıklarda, dokuza tamamlama kuralına göre, İkililer yedili, üçlüler altılı, dörtlüler beşli, beşliler dörtlü, altılılar üçlü, yedililer ikili durumuna gelir.

Aralıklar, seslerin saniyedeki titreşimlerinin (frekans) birbirine oranlanması yoluyla da ölçülebilir. elek. 1. Bir manyetik devrenin endük-tansını ve dolayısıyla mıknatıslanmasının doyma noktasını yükseltmek amacıyla devre içinde oluşturulan hava boşluğu. Manyetik alan içinde hareketli parçalar kullanıldığında hava boşluğu oluşturma zorunluğu vardır.

2. Elektron tüpleri içindeki elektrotlar arasında kalan boşluk. Bu boşluk, tüp içindeki gerilimin önceden saptanan belirli bir değeri aşması durumunda elektrotlar arasında bir ark oluşturup tüpü aşırı gerilimin yaratacağı hasardan korumak amacıyla oluşturulur.

Yorum yazın