Moda Nedir

Moda Nedir – Moda Hakkında Bilgiler
Bir döneme, bir ülkeye, bir ortama özgü ortaklaşa yaşama, davranma ve düşünme biçimi.

Moda Nedir

Etnologlar ve tarihçiler, bütün toplamlarda, takıların ve giysilerin süsleyici bir özellik taşıdığını ve zenginliği, benimsenmiş olan dini ya da toplumsal durumu belirten simgeler olduğunu ortaya koymuşlardır. Geleneksel toplumlarda, şu ya da bu kıyafetin giyilmesi, kurallara bağlanmıştır ve pek değişmez. Gerçek anlamında kurumlar, geleneğin yönetimindedirler; oysa moda, yeni olan her şeye bağlanan bir gerçek olarak ortaya çıkar. Moda, her yerde bulunan bir şeydir; etkilemediği bir davranıştan, bir ortamdan, bir toplumsal zamandan söz edilemez. Moda, yalnızca giyim kuşamı kapsamaz; konuşmaları, eğlenceleri, oyunları, sanatı, bilimi, eğitimi de etkiler. Kimi zaman da, bir iletişim sağlayan basit bir davranıştır. Nitekim, dilde, söylemin anlamından çok, benzerleşmesi, ritmi, tonu, sözcüklerin seçimi modanın etkisinde kalır. Burada bir düşüncenin değil, bir benzerliğin ve taklidin üretilmesi söz konusudur. Nitekim düşünce modaları için de aym şey geçerlidir. Burada da, genellikle düşüncenin temelindeki araştırma değil, sözcükler alınıp benimsenmektedir öncelikle.

Moda, kolektif davranışın özel bir durumu olarak incelenmiştir. Her moda, hızla gelişen ve art arda gelen birçok aşamadan geçen bir süreç olarak görülmektedir. Kanıların ve davranışların yerine oturmuşluğu ve sağlamlığı, bunların temelini oluşturan kalıpların ve simgelerin yaygınlığıyla açıklan-maktadır. Herkes bazı kalıp düşünceler üstünde birleşmektedir; çünkü, kanı, ideolojik çevre tarafından büyük ölçüde belirlenir.

TÜKETİM

Moda, modern iktisadın sanayi ve kütlesel üretimine bağlı görünmektedir.

Yaygın olarak tüketilen ucuz mallar, geleneksel olarak değerli ve beğenilen mallara benzer görünümlerde üretilir. Moda, satışı en yüksek noktasına ulaştırmak, ama aynı zamanda talebin genişlemesini kestirmek ve denetlemek isteyen sanayi üretiminin belli bir örgütlenişine bağlıdır. Bundan ötürü giyim kuşam modalarının ortaya atılması, uzman kadrolarca, kitle haberleşme araçlarıyla ve özellikle moda dergileriyle gerçekleştirilmekte-dir.

Serbest piyasa üretimi, pazar araştırmaları yaparak talep üstünde önemle durur ve bireyin isteklerini göz önüne aldığı gibi, ona, tüketeceği yeni mallar sunmaktan da geri kalmaz. Böylece, “gösteriş için tüketme” diye adlandırılabilecek yeni bir olgu ortaya çıkmıştır.

TAKLİT
Başta Gabriel Tarde olmak üzere birçok toplumbilimci, modanın evrimini, bir taklit diyalektiği ile açıklamaya çalışmışlardı. Onlara göre, alt aşamadan toplumsal sınıflar, bir şeyi parasal ve kültürel açıdan elde edebildikleri zaman, üst aşamadan sınıfların toplumsal yaşamının dış görünüşlerini hemen benimsiyorlardı. Burada, bilinçli ya da bilinçsiz olarak taklit yoluyla gerçekleştirilmiş bir uyarlama söz konusuydu. Sözgelimi, Fransa’da krallık döneminde Versailles’da, saraylılar kralı taklit ediyordu; kentte de burjuvalar, soyluları taklit etmekten geri kalmıyorlardı. XVIII. yy’da züppelik (snobizm), İngiltere’de sanayi toplumunun ortaya çıkışına eşlik ediyordu. Bu züppelik, kuvveti paraya dayanan tüccarlar sınıfının, aristokratça yaşamayı taklit ederek kendini doyuma ulaştırmasında açıkça görülüyordu. Nitekim yüksek burjuvazi de, Fransa’da Eski Rejim’in soylularının benimsedikleri aynı değerlere yöneldiğini iddia ediyordu.

Daha yüksek bir modelin benimsenmesinin doğurduğu büyülenme duygusu, her araçla ve her zaman kendini gösterir. Modalar, günlük yaşamın içine girmiştir; televizyon ekranları, dergiler ve reklamlar aracılığıyla evlerin içine kadar sızar.

Toplumsal ruhbilim araştırmaları modayı izleme konusunda, görünüşte birbirine karşıt olan iki güdülenmenin var olduğunu ortaya çıkarmıştır: Başkaları gibi davranma kaygısı ve başkalarından farklı olma kaygısı. Ayrıca, çağdaş modanın yayıcısı olarak ortaya çıkan toplumsal grupların, alt ya da üst sınıflardan oldukları kesinlikle söylenemez. Günümüzde modalar, bir seçkinler zümresi tarafından yayılmaktadır ve bu zümre, moda yayma işine şu ya da bu ölçüde hazırlanmış ünlü kişilerden (sinema oyuncuları, sahne sanatçıları, vb.) oluşmaktadır. Öte yandan, bütün toplumsal zümreler arasında kentlerde yaşayan orta sınıf,modaya, sanayi kesiminde çalışan işçilerden ya da köylülerden daha fazla önem vermektedir.

Yorum yazın