Heykelcilikte Usul ve Teknikler

Heykelcilikte Usul ve Teknikler

NOKTALAMA, FIRINLAMA VE KALIBA DÖKME

Heykelcilerin çoğu heykellerini, çizdikleri desenlerden yaparlar; bazıları da doğrudan doğruya modelden çalışırlar. Hangi yöntemle çalışırsa çalışsın heykelcinin amacı ortaya bir sanat yapıtı koymaktır.
Noktalama yöntemi, günümüzde fazla kullanılmaz. Ama eskiden kilden ya da balmumundan yapılmış heykellerin taşa geçirilmesinde çok kullanılan bir yöntemdi. Heykelci önce konusunun kilden bir modelini yapardı. Bu heykel kendisinin ya da müşterisinin görüşüne göre tamamlandığında, bunu mekanik bir biçimde taşa aktarırdı. Kilden yaptığı örneği, bir santimine yaklaşık 100 nokta düşecek biçimde noktalarla kaplardı. Sonra taşın her santimine de 100 nokta koyar ve bunları ipucu olarak kullanıp örneği büyüterek kusursuz bir biçimde taşa aktarırdı.
Fırınlama, kilden yapılmış bir heykeli kalıcı kılabilmenin tek yoludur. Kilden yapılmış heykellerin tümünü fırınlamak olanaksızdır; çünkü bu işlemin uygulanabilmesi için kilden yapılan heykelin içinin boş olması, hava kabarcıklarından ve yabancı maddelerden arındırılmış bulunması gerekir. Bu nedenle de, genellikle yalnız küçük boylarda kilden heykeller fırınlanabilir. Heykel tamamlandıktan sonra kildeki nemin kuruyabilmesi için üstü örtülmeden bırakılır. Daha sonra fırına verilerek iyice sertleşinceye değin pişirilir.
Kalıba dökme, kil ya da balmumundan yapılmış heykellerin başka malzemelere aktarılmalarında en çok kullanılan yöntemlerden biridir. Kalıba dökmede, dökümhanelerde pek çoğu kullanılan çeşitli yöntemler vardır, önce kalıba dökülecek heykelin kilden, alçıdan ya da hem üzerinde çalışılabilecek kadar yumuşak hem de dayanıklı bir malzemeden kalıbı çıkarılır. Eğer heykel kilden yapılmışsa, kolaylıkla çıkarılabilmesi için kalıbın parça parça alınması ve bir araya getirilmesi gerekir. Eğer heykel balmumundan yapılmışsa kalıp tek parça halinde alınır ve sonra ısıtılarak balmumunun eriyip akması sağlanır. Erimiş tunç (bronz) gibi metaller kalıba sıvı halinde ve sıcakken dökülür. Dökülen metal soğuyup sertleştiğinde kalıp kırılarak çıkartılır.

Yorum yazın