Günümüzde Çinicilik ve Seramikçilik

Günümüzde Çinicilik ve Seramikçilik

Günümüzde, çini yapım atölyelerinden yalnızca Kütahya’dakilerde üretim yapılmaktadır. Burada üretilen eşyalarla bu geleneksel sanat yaşatılmaya çalışılmaktadır. Kütahya çinileri, turistik hediyelik eşya türünde yapılmaktadır. Günümüz çiniciliği, eski Türk çinicilik sanatı üzerine temellendirilerek sürdürülmektedir. Renklerde ve motiflerde eski çini örneklerinden yararlanılmaktadır. Çinilerin süslenmesinde özellikle kadın işçiler çalışmaktadırlar. Kütahya’daki çiniciliğin yanı sıra bazı yerel küçük atölyelerde de çinicilik sürdürülmektedir.
Saf kaolin ülkemizde fazla bulunmamaktadır. Bu nedenle porselen yapımı fazla gelişmemiştir. Ancak Sümerbank’ın porselen fabrikasında ve son yıllarda Tuzlai’da açılan bir fabrikada bu alanda ürünler elde edilmektedir. Sümerbank’ın Yıldız’ daki fabrikasında da çini ve seramik eşyalar yapılmaktadır.
Seramikçilik ülkemizde son zamanlarda oldukça gelişerek,bir endüstri dalı durumuna gelmiştir. İstanbul, Çanakkale, Bandırma, Bilecik gibi illerimizde duvar, yer çinileri, sıhhi tesisat eşyaları, izolatörler (yalıtkan porselen elektrik fincanları), vazo, tabak, fincan vb. gibi hediyelik eşya üreten fabrikalar kurulmuştur. Bu fayans ve seramik fabrikalarında, seramik dekorlu fayanslar, pano seramikleri ve öteki kullanım eşyaları üretilmektedir. Bunun yanı sıra bazı fabrikaların değişik eşyalar üreten bölümleri de vardır. Ayrıca bu fabrikaların bazılarında sanat atölyeleri de çalışmaktadır. Bu atölyelerde vazo, biblo, tabak, testi, bardak, saksı gibi süs ve hediyelik eşyalar yapılmaktadır. Bunlar elde üretildiği için sanatsal değer taşımaktadırlar. Bu sanat atölyelerinde, bir sanat yönetmeninin sorumluluğu altında güzel sa
natlar okullarının seramik bölümünü bitiren kişiler, desinatörler, ressamlar çalışmaktadır. Seramikçilik böylece günümüzde yeniden bir iş alanı olarak önem kazanmaktadır. Fabrikaların kurulduğu bölgelerde, eskiden çömlekçilik ve seramikçilik yapılmış olması bölge halkını bu işi yapmaya yatkın duruma getirmiştir. Fabrikalarda çalıştırılmak üzere, bu yatkınlıkları nedeniyle bölge halkından yararlanılmaktadır. Ayrıca bu fabrikalarda da kadın işçiler çoğunluğu oluşturmaktadır.
özellikle hediyelik eşyaların üretilmesi, dekoratif panoların üzerlerine elle, fırça ile desen çizilmesi, süsleme işleri sanat atölyelerinde yapılmaktadır.
Bu seramik pano ve eşyaların üzerleri çiçek, hayvan figürleriyle ve geometrik desenlerle süslenmektedir. Süslemecilikte bölgesel eski sanat yapıtlarının biçimlerinden, desenlerinden yararlanılmaktadır. örneğin, Çanakkale’de kurulu olan bir fabrikada,eski Hitit sanatından esinlenerek vazolar, testiler üretilmektedir. Bu eşyaların üzerleri o dönemlerden günümüze dek gelen motiflerle süslenmektedir.
Sanat atölyelerinde, eski yapıtlardan esinlenerek çalışıldığı gibi, yeni yeni biçim, desen, yüzey ve renk denemeleri yapılmaktadır. Büyük kuruluşlardan birisi geometrik olmayan, kenarları yuvarlak kıvrımlı ve Topkapı denilen yeni bir karo türü üretmiştir. Yine aynı kuruluş, yakın zamanlarda ilk kez modüler sistem,dekoratif pano seramikleri denilen bir türün üretimine geçmiştir. Bunların üzerindeki süslemeler de el işçiliğiyle yapılmaktadır. Bu dekoratif pano seramikleri fırça desenli, kabartma yüzeyli, sırlı ya da sırsız olarak çeşitli biçimlerde üretilmektedir.

Seramik fabrikalarında üretilen bu duvar, yer karoları, sıhhi tesisat eşyaları yalnızca ülkemizde tüketilmemektedir, özellikle kimi fabrikalar, çalışmalarını dışsatıma yönelik olarak düzenlemektedirler. Son yıllarda bu eşyaların dışsatımı oldukça artmıştır. Ayrıca her geçen gün yeni yeni bağlantılar kurulmaktadır. Suudi Arabistan, Sov- yetler Birliği, Libya, Hollanda, Federal Almanya, Fransa, İran, Irak, Suriye bu ürünlerin pazarlan- dığı, dışsatımlarının yapıldığı ülkelerdir, önümüzdeki günlerde daha gelişkin çalışmalar yapılması beklenmektedir.
Seramik eşyaların böylesine yaygın üretimi, kullanılması yeni yeni iş alanları açılmasına neden olmaktadır. Her yıl birçok öğrenci, Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nin seramik bölümünde eğitim görmektedir. Bu okulları bitiren kişiler açılan fabrikaların sanat bölümlerinde çalışma
olanağı bulmaktadırlar. Bunun yanı sıra seramik konusunda bireysel olarak çalışan, ürünler veren sanatçılarımız da vardır. Bunlar, kendi kurdukları atölyelerde çalışarak ürünler vermektedirler. Bunların sayısı hiç de az değildir. Ayrıca bu sanatçılarımız arasında da uluslararası ün kazananlar ve ürünler verenler vardır.
Günümüzde seramikle ilgilenen kişiler için de özel atölyeler açılarak kurslar düzenlenmektedir.
Kısacası, seramik günümüzde giderek daha fazla insanın ilgisini çekmekte, seramik eşyaların kullanımı yaygınlaşmaktadır. Seramik eşyaların kullanım özelliklerinin yanı sıra renk, biçim, desen olarak sanatsal değer taşıyan çok güzel ürünler olmaları, bu ilginin artışının en önemli nedenidir. İnsanın, hep daha güzeli ve iyiyi arayışı, onu Çevresini değiştirme, güzelleştirme çabası içine itmiştir.

Yorum yazın