Abbey Tiyatrosu nedir

ABBEY TİYATROSU (ABBEY THEATRE), İrlanda Ulusal Tiyatrosu. 1899’da, Dublinli aydınların, ozan W.B. Yeats ile Lady Gregory önderliğinde başlattıkları “İrlanda Edebiyat Haraketi”, tiyatro alanında da etkinlik göstermek istedi, “İrlanda Edebiyat Tiyatrosu” adlı amatör bir topluluk kuruldu. Yeats’in amacı, yerel konulardan kaynaklanan oyunlar yazılmasını sağlamak, irlandal. oyuncular yetiştirmek, böylece İngiliz etkisinden sıyrılmaktı. Dublin’de sahneye çıkan İngiliz oyuncular, irlandall tipleri canlandıramıyor, Londra’dan gelen turne topluluklarıysa sıradan melodramları sergiliyorlardı. O sıralarda tiyatro gönüllüsü iki kardeş, Frank J, Fay (1870-1931 ) ve William G. Fay (1872-1947) oyuncu ve yönetmen olarak ilk denemelerini yapıyorlardı. Kendilerini izleyip beğenen Yeats’in güçbirliği önerisini kabul ettiler. 1902’de “İrlanda Ulusal Dram Derneği” kuruldu. Aynı yıl açılan tiyatro mevsiminde topluluk, profesyonel bir örgütlenmeyle oyunlarını küçük bir salonda sergiledi. Yeats, Paris’te oturan yakın arkadaşı J.M. Synge’ni Dublin’e çağırtıp tiyatroya katkıda bulunmasını sağladı. Synge’inin yazdığı Dereye Vuran Gölge (In the Shadow of the Gleen)adlı oyunu sahnelendi. 1903 ilkbaharında Londra’ ya bir turne yapan topluluk, halktan ve eleştirmenlerden büyük ilgi gördü. Yeats ile dostluk kurmuş olan Miss Annie Horniman adlı varlıklı bir kadının da ilgisini sağladılar. Tiyatro tutkunu Miss Horniman, İrlandalIlara maddi destek bulmakla gecikmedi. Dublin’in Abbey Sokağındaki eski bir enstitü binası onarılarak tiyatro salonu durumuna getirildi. Abbey Tiyatrosu adı verilen bu kuruluş, 1904 Aralığında Lady Gregory’ nin yazdığı Kulaktan Kulağa ile Yeats’in Cathleen ni Houlinhan adlı oyunlarıyla perdelerini açtı. Yoğun bir üretim sürecine girilmişti. 1907’de, Synge’in, ülkemizde önce Babayiğit, sonra da İrlandalI Delişmen adlarıyla sahnelenen The Playboy of Western World ile 1909’da, Bernard Shaw’un Blanco Pos-net’in Sırrı (The Shewing up of Blanco Posnet) adlı oyunları, kentteki siyasal çalkantılar nedeniyle sert tepkilere yol açtı. Bu olayları tiyatro içi anlaşmazlıklar ve gerilimler izledi. Fay Kardeşler istifa ettiler. Miss Horniman da maddi desteğini çekti Bununla birlikte, kuruluş, kendi geliriyle yaşayabilecek duruma gelmişti. 1910’da, oyun yazarı Lennex Robinson yönetimi üstlendi. İrlanda’da karışıklıklar arttığı için, on yıl boyunca önemli bir gelişme gösteremeyen tiyatro, ancak 1923’te büyük yetenekli bir gencin, Sean O’Casey’nin oyunlarını sahnelemesiyle yeniden canlılık kazanacaktı. 1924’ten bu yana, devletten resmi ödenek alan tiyatro, 1940’ların sonlarına dek Lennox Robinson yönetiminde parlak bir dönem yaşadı. 1951 ‘de bir yangın sonucu yapı kullanılmaz duruma gelince, yanındaki “Queen’s Theatre” salonuna taşındı. Tiyatronun özgün konumu korunarak kapsamlı bir tasarım hazırlanıp uygulamaya konuldu. 1966’da açılan, çağdaş teknolojiyle donatılmış yeni Abbey Tiyatrosu, eskisinin havasını sürdüren büyük salonun yanı sıra, deneysel oyunlar için de küçük bir sahne içeriyordu.

Abbey Tiyatrosu, kurucu yazarları Yeats, Gregory, Robinson ve O’Casey ile birlikte, başka yerli yazarlar da yetiştirdi: T. C. Murray, Padraic Colum, George Shiels, Paul Vincent Carroll gibi. Ayrıca, sahneleri İrlanda kökenli olmayan yazarlara da açıldı. Oyunculuk açısından zamanla bir “Abbey Okulu” belirginleşti. Ekip oyununa bilinçle yer verilmesi, oyuncuların ince gülmece dokusuyla örülü yalın teknikleri seyirciyi hemen kavrıyordu. Kimileri daha sonra Hollywood filmlerinde rol alarak dünya çapında ün kazandı. Yönetmen John Ford’un gedikli oyuncusu Maureen O’Hara, Barry Fitzgerald ve Jan Dark rolüyle tanınan Siobban McKenna bunlar arasındadır.

Yorum yazın