Şişmanlık nedir

Şişmanlık nedir

şişmanlık, sıklıkla, harcanandan daha fazla kalori alınması nedeniyle vücutta aşırı ölçüde yağ birikimi. Orta derecede kilo fazlalığı özellikle kas yapısı iyi gelişmiş ya da iri kemikli tiplerde şişmanlık olarak değerlen-dirilmeyebilir. Bununla birlikte, vücut ağırlığının idealin yüzde yirmisinden daha fazla olmasının şişmanlık sınırlarına girdiği söylenebilir.

Vücudun aldığı yiyecekleri gereksinimine göre ayarlama mekanizması pek çok nedenle bozulabilir. Bunlardan hormon dengesizlikleri ve salgıbezi bozukluklarının önemsiz olduğu, şişmanlıkların ancak yüzde 5’inde etken oluşturduğu gösterilmiştir. Şişmanlık eğilimi ailesel bir özellik olabileceği ve yağ birikimine yatkınlığın kalıtsal bir yönü bulunabileceği gibi, şişman annenin çocuklarına erken yaşlarda verdiği beslenme alışkanlıktan, şişmanlığın kuşaktan kuşağa geçişinde genetik değil kültürel etkenlerin rol oynayabileceğini kanıtlar. Daha genel olarak, bir ulusun kendine özgü yaşam biçimi ve bireyin bu yaşam biçimine davranışsal ve duygusal tepkileri şişmanlıkta rol oynayabilir. Gelişmiş toplumlarda yüksek kalorili yiyecek ve içeceklerin çok yaygın ve kolay elde edilebilir olması ve kalori gereksinimini büyük ölçüde azaltan hareketsiz yaşam biçimi, gereğinden fazla yeme alışkanlığına yol açabilir. Çağdaş yaşamda her gün rastlanan gerilimler de bazı bireylerin rahatlamak için yiyecek ve alkollü içeceklere başvurmasına neden olur.

Şişmanlık, özellikle inceliğin yaygın olarak yeğlendiği ülkelerde estetik açıdan istenmeyen bir durum oluşturur; bunun yanı sıra önemli bir sağlık sorunudur. Genel olarak şişman bireylerin beklenen yaşam sürelerinin daha kısa olduğu, normal kilolu yaşıtla-nndan çok daha erken yaşta ve daha sık ağır hastalıklara yakalandıkları söylenebilir. Aynı zamanda kalp, atardamar ve böbrek hastalıklarından daha erken yaşta ölme tehlikesi de vardır. Şişmanlarda kaza ve şeker hastalığı sonucu ölüm de daha sıktır; normal vücut ağırlığındaki kişilerden daha fazla cerrahi komplikasyon görülebilir. Şişmanlık kişinin ruh sağlığını da etkileyebilir; şişman görünümün ortaya çıkardığı davranışlar utangaçlık ve içe kapanıklıktan aşırı cesurluk ve küstahlığa uzanır, nevroz ve psikozların temelini oluşturabilir.

Şişmanlığın tedavisinde iki amaç vardır: Nedenlerin ortadan kaldırılması ve yiyecek alimim kısıtlayarak aşırı yağ birikiminin engellenmesi. Duygusal ya da psikolojik kökenli nedenlerin yok edilmesi çok zor olabilir. Kalori aliminin kısıtlanmasıyla normal vücut ağırlığına dönerken kişinin bir hekimin gözetimi altında olması önerilir. Kısa zamanda fazla kilo vermeyi amaçlayan rejimler ve çaba harcamadan kilo vermeyi vaat eden yöntemlere şüpheyle yaklaşılması gerekir; bu yöntemlerin çoğunun sağlığa oldukça zararlı olabileceği düşünülür.

Şişmanlığın, çeşitli hastalıklarda görülen ve dokularda sıvı birikmesi (ödem) nedeniyle ortaya çıkan kilo artışından ayırt edilmesi gerekir.

Yorum yazın