Pas Hastalığı

Pas Hastalığı Belirtileri – Pas Hastalığı İlaçları Hakkında Bilgiler

Asalak mantarlara bağlı bir bitki hastalığı.
Bu mantarlar, bazitli mantarlar büyük grubuna ve pasmantarları altgrubuna girerler. Pas terimi bir mantarın, yılın değişik zamanlarındaki kabarcıklı ve değişikliğe uğramış yüzeylerinin durumunu (lezyon) belirtir; bunlar mantarın etkin gelişme dönemi olan bahar ve yaz mevsiminde kükürt sarısı ya da turuncu (uredo dönemi) renktedirler. Mantarın kış dönemine girdiği (sonbahar veya kış mevsimi) bu kabarcıklı ve değişikliğe uğramış yüzeyler kızılımsı kahverengi ya da siyah (telöto dönemi) bir renk alırlar. Pasmantarmm miselyumu hücreler arasındadır ve hücrelerin içine emeçler gönderir; lezyonların yüzeyinde, mantarın spor oluşumları ortaya çıkar, bunlar uredosporlar, daha sonra da telötosporlar’dır. İnce çeperli olan uredosporlar hafif ve dayanıksızdırlar; mantarın rüzgârla dağılan biçimi uredosporlardır. Telötosporlar kalın çeperli, uredosporlara göre daha ağır ve daha dayanıklıdırlar; asalağın kalıcı biçimini oluştururlar. Bazen üçüncü bir dönem olan esidi dönemi de görülebilir, mevsimsiz olan ve çok kısa süren bu dönem, uredo ve telöto dönemlerinden önce gelir.
Pasmantarlarının dünyada 3 OOO’den fazla türü vardır; bunlara bütün iklimlerde ve çok değişik koşullarda Taslanabilir; hiçbiri çürükçül yaşam sürdüremez ve yapay ortamda üretile-mezler; tümü de tohumlu bitkiler (ya da çiçekli bitkiler) ve eğreltiotları gibi öbür bitkilerde yaşamlarını asalak olarak sürdürürler.

Pas hastalığı çok çeşitli zararlara yol açar. Yaprakların sap ya da uç bölümlerini tutan kabarcıklar bitkinin gelişmesini engeller ve yaprakların kurumasına neden olurlar; meyvelerde şankrlara yol açarlar, dalların dallanmasında bozukluklara neden olurlar.
Bazı pasmantarları, bütün gelişmelerini, yani esidi, uredo ve telöto dönemlerini aynı bitki üstünde tamamlarlar bu tür mantarlara tek konaklı denir. Değişik konaklı olarak adlandırılar öbür mantarlarsa gelişmelerini birbirini izleyen iki çevrimde tamamlarlar birinci çevrim (esidi) genellikle ilkbaharda görülür ve bir destek türü üstünde gelişir, yaz ya da sonbahar mevsiminde görülen ikinci çevrimse (uredo ve ardından telöto), değişik bir tür üstünde gerçekleşir. Böylece doğada çok sayıda “konak çifti” ortaya çıkarılmıştır. Pasmantarları kışı telö-tospor biçiminde geçirirler, bazı durumlardaysa miselyum bitki dokularının içinde canlı olarak yaşamını sürdürür.

Pas hastalığı ekim bitkileri için çok tehlikeli bir hastalıktır, özellikle ılıman ülkelerde tahıllara çok zarar verir. Bu bitki hastalığıyla, kimyasal savaş çoğunlukla kesin bir sonuç verememektedir; ama genetik biliminin gelişmesi sayesinde bu hastalıklara dayanıklı türler elde edilebilmiştir.

Yorum yazın