Pankreas Nedir

Pankreas Nedir

İç ve dış salgı yapan iri salgı bezi. Pankreas, midenin arkasında, ilk iki bel omuru düzeyinde, karın arka duvarına yaslanmış, yatay durumda yerleşmiş derin bir organdır. Karın zarı tarafından örtülür ve tespit edilir.

Dışsalgılı Bir Bez

Pankreas NedirYaklaşık 15 sm uzunluğunda ve 80 gr ağırlığında olan pankreasın biçimi kabaca bir kancaya benzer ve sağdan sola doğru baş, boyun, gövde ve kuyruk bölümlerinden oluşur. Pankreasın dışsalgısı olan pankreas özsuyu, Wirsung kanalı aracılığıyla onikiparmak barsağma dökülür. VVirsung kanalı, pankreasın kuyruk bölümünden başlar, bütün gövdeyi ve başı sağa doğru geçer,onikiparmak barsağma açılır. Pankreasın bir başka boşaltıcı kanalı olan Santorini kanalı, genellikle VVirsung kanalının bir kolu olarak iş görür.

Pankreasın atardamarları, ana atardamarın karın bölümünden çıkarlar, toplardamarları kapı toplardamarına boşalırlar; sinirleriyse güneş sinir ağından gelirler.

Pankreas özsuyu renksiz, alkali özellikte, 24 saatte yaklaşık 600 ml dolaylarında salgılanan bir sıvıdır. Pankreas özsuyunun salgısı onikiparmak bar-sağından ve boşbarsaktan salgılanan.
hormonların (sekretin ve pankreozimin) denetimi altında yapılır; midede, asit özelliğindeki mide özsuyunun sindirimine bağlı olan besinler, barsağa geçtiklerinde, mukozayı uyararak yukarıda sözü edilen hormonların salgılanmasına yol açarlar.

PANKREAS ÖZSUYU

Pankreas özsuyu, çok sayıda enzim içerir; Nişastayı maltoza çeviren amilaz; yağları yağ asitlerine, gliserole ve monogliseritlere çeviren lipaz; kolesterolün emilimini sağlayan kolesterol-esteraz; polipeptitleri parçalayan ve daha önceleri erepsin adı verilen pep-tidazlar; mideden gelen proteinleri ve peptonları polipeptitlere çeviren trip-sin ve kimotripsin gibi protein parçalayıcı enzimler (kimotripsinin süt üstünde güçlü bir pıhtılaşürıcı etkisi vardır).

Tripsin ve kimotripsin, pankreas tarafından etkisiz tripsinojen ve kimo-tripsinojen biçiminde salgılanırlar; barsaktaki bezler tarafından salgılanan enterokinazın ve daha önceden etkin hale geçmiş tripsin ve kimotripsinin etkileriyle bu etkisiz enzimler etkin kılınırlar.
Pankreasın içsalgısı, pankreas dokusunun özelleşmiş bölümleri olan Langerhans adacıklarından yapılır; Langerhans adacıkları alfa ve beta hücreleri olmak üzere iki tür hücrede oluşmuşlardır: Alfa hücreleri kan şı ker düzeyini yükselten glükagonu, bt ta hücreleriyse kan şeker düzeyini düşüren insülini salgılarlar. Pankreası içsalgısı, hormon etkilerinin (glükagon), sinirsel ve metabolik etkileri kontrolü altınnda yapılmaktadır. Pankreas içsalgısı, şeker hastalığına yakalanmış kişilerin rahatsızlıklara önemli oranda azaltır.

PANKREAS HASTALIKLARI

Pankreas hastalıkları arasında pankreas iltihapları ve pankreas kanser önemli yer tutar. Pankreas iltihapları, ivegen ya da süreğen olabilir. İve gen pankreas iltihapları çok ağır ve ağrılı hastalıklardır; bazı durumlardı cerrahi girişim gerekebilir. Süregen pankreas iltihaplarıysa belirgin sindirim bozukluklarına, büyük bir güçsüzlüğe ve zayıflamaya neden olur. Pankreas kanseri,baş bölümünü tuttuğu zaman çok özel koyu bir sarılık ile ortaya çıkar; gövde bölümünü tuttuğu zamansa hastada şiddetli ağrılar ortaya çıkar. Pankreas kanseri, kısa sürede uzak yayılımlara neden olan epitel kökenli (epitelyoma) kanserlerdendir.

Yorum yazın