Kaşıntı ve Yanıklar

Kaşıntı ve Yanıklar

İngiltere’de deriyi böcek asalaklakların sarması şimdi ender görülmektedir, ama 50 yıl öncesine kadar uyuz böceği, bit ve pireye çok raslanılırdı. Gerçekte, böceklerin neden olduğu kaşıntı öylesine yaygındı ki, deriyi oyarak içine giren uyuz böceğinin yaptığı hastalığa İngilizce «the itch*. kaşıntı illeti deniyordu. Kaşıntı, derinin herhangi bir tahrişine özgü olmayan bir tepkidir. Kökeni bakımından ruhsal olabilir; ısının ansızın düşmesinden yada aşırı terlemeden ileri gelebilir. Kızartı ve şişmenin varolduğu durumlarda, bunların, sözgelimi yerel toksik bir tepkimeye yolaçan bitki yada hayvan sokmalarından yada bir kimyasal maddeye karşı alerjiden  ileri geldikleri söylenebilir. Egzama ve dermatit (deri iltihabı) çoğunlukla, bedenin alerjik tepkilerinden doğan deri hastalıklarıdır. Bunlar, doğrudan doğruya tahrip edici kimyasal maddelerin, tahriş edici etkilerinden de ileri gelebilir. Tutkallardan, çamaşır tozlarına kadar birçok madde, bundan sorumlu olabilir.
Yanıklar, asitlerden olabileceği gibi, genellikle derinin yüksek enerjiye (sıcak su yada ışınım) maruz kalmasından ileri gelir. Bunlar şiddet ve yanık derinliğine göre üç dereceye ayrılır. Birinci derece yanıklar, güneş ışığı altında kalmaktan , yada X ve gamma ışınları gibi daha başka ışınım türlerine fazla süre maruz kalmaktan ileri gelen deri kızarmalarını kapsar. İkinci derece yanıklar daha şiddetli olmakla birlikte, gene de nedbe bırakmadan iyileşen yanıklardır. Üçüncü derece yanıklar ise, tüm üstderinin soyulmasına ve bunun sonucu altderi katmanı ile sinir uçlarının ağrılı bir biçimde açıkta kalmasına neden olurlar; iyileştiklerinde nedbe (iz) bırakırlar.

Nedbe oluşumu, derinin yüzeyinde ortaya çıkan herhangi bir hasarı onarma yöntemidir. Nedbeler, üçüncü derece yanıklardan yada bir apsenin patlamasından sonra, derinin yırtılması nedeniyle oluşur. Bazı kültürlerde insanlar, nedbelerin oluşması için derilerini bile bile yaralarlar: sözgelimi, Prusyalıların düello izleri, yada bazı Afrika kabilelerinden olanların kabilelere özgü nedbeleri gibi.

Yorum yazın