Hormon Nedir ve Görevleri Nelerdir

Hormon Nedir ve Görevleri Nelerdir

Hormonlar, hayvanlarda ve bitkilerde bulunan kimyasal ulaklardır. Hormon adı Yunanca harekete geçirici anlamına gelen bir sözcükten gelir. Çoğu hayvanlarda hormonlar salgıbezi denilen dokularda üretilir. Salgıbezleri vücudun çeşitli yerlerinde bulunur. Bunlarda oluşan çeşitli hormonlar kan yoluyla vücudun çeşitli yerlerine taşınır. Hormonlar buralarda belirli işler gördürürler.

Beyindeki hipofiz bezine, vücuttaki öbür salgı-bezlerinin çoğunun hormon üretimini ve salgısını denetlediği için çoğukez “yönetmen bez” adı verilir. Sözgelimi, boyunda bulunan kalkanbezi metabolizmayı, yani vücudun genel çalışmasını denetleyen bir hormonu yapması için hipofiz tarafından uyarılır.

Hormonların üretilmesini genellikle kandaki başka maddeler denetler. Sözgelimi, kanda gereğinden fazla şeker varsa ensülin adı verilen bir hormon salgılanır. Bu hormon, hücrelerin şekeri almasını sağlar. Bunun sonucu kandaki şeker miktarı azalır ve daha az ensülin salgılanır Adrenalin (epinefrin) hormonu ise her zaman salgılanmaz.
Bu hormonun üretimi sinirsel buyruklar yoluyla denetlenir. Adrenalin hormonu kan basıncını arttırır, kalbin daha hızlı atmasına neden olur, vücudu yoğun fiziksel çabaya hazırlar.

Bir hormon gerektiğinden fazla, ya da gerektiğinden az üretilirse vücutta bir takım bozukluklar ortaya çıkar. Sözgelimi, şeker hastalığı (diabetes mellitus) adlı hastalığa ensülin eksikliği sonucu kanda çok fazla şeker kalması neden olur.

Bitki hormonları, yaprakların ve meyvelerin büyümesi ve dökülmesi gibi süreçleri denetler. Meyve yetiştiricileri bitkilere hormonlarla yaptıkları işlemler sonucunda çekirdeksiz meyveler yetiştirmeyi başarmışlardır. Bitkiler normal olarak ancak tohumlar gelişmeye başladıktan sonra meyve verirler. Ama tohumların gelişmesi önlenebilirse, meyvenin gelişmesini sürdürmesi hormon vermek suretiyle sağlanabilir.

Hormonlar ile vitaminler arasında çok sıkı ilişkiler vardır. Bazı araştırıcılar hormonları “hayvansal vitaminler”, vitaminleri de “dış hormonlar” ya da bitkilerde bulunan ve bitkilerden sağlanan “bitkisel hormonlar” olarak tanımlarlar.

Yorum yazın