Elektroşok tedavisi nasıl yapılır

Elektroşok tedavisi nasıl yapılır

Elektroşok tedavisi, psikiyatride bazı bozukluklarda, ilaç ya da elektrik akımı yardımıyla hastada şok oluşturarak uygulanan tedavi yöntemi. Saradakine (epilepsi) benzer çırpınmaların şizofreni belirtileriyle birlikte ortaya çıktığını ileri süren ve daha sonra gerçek olmadığı kanıtlanan görüşten türetilmiştir. Viyanalı psikiyatr Manfred Sakel 1933’te, insülin şoku üzerine yürüttüğü çalışmalarının ilk sonuçlarını ortaya koydu. Yatıştırıcı (trankilizan) ilaçların bulunmasına değin şizofreni ve öbür psikozların tedavisinde yaygın olarak kullanılan insülin şok tedavisinde, hastaya giderek artan dozlarda verilen insülin kandaki şeker düzeyinin düşmesine ve hastanın komaya girmesine neden olur. Genellikle bir saat kadar sonra mideye sokulan bir borudan verilen ılık tuzlu su çözeltisi ya da damardan şırınga edilen glikozla hastanın komadan çıkması sağlanır. İnsülin şok tedavisinin en çok şizofreninin ilk iki yılında etkili olduğu saptanmışsa da, şizofrenide kendiliğinden iyileşme oranı da ilk iki yılda en yüksek olduğundan, iyileşmenin tümüyle bu tedaviye bağlı olup olmadığı bilinemez. Günümüzde artık uygulanmayan insülin şok tedavisi özellikle paranoit ve katatonik şizofrenide etkili olmuştur.

İlk kez 1938’de Roma’da U. Cerletti ve L. Bini tarafından uygulanan elektroşok tedavisi, başlıca belirtisi ilaca karşın geçmeyen ruhsal çöküntü (depresyon) olan bozuklukların tedavisinde yaygın olarak kullanılmış, özellikle manik depresif psikoz ve öbür ruhsal çöküntü türlerinde kullanılması önerilmiştir. Kullanılan tekniğin temelinde, başın iki yanında şakakların üzerine yerleştirilen elektrotlardan alternatif akım verilmesi yatar. Akım ani bilinç kaybına ve çırpınma (konvülsiyon) nöbetinin başlamasına neden olur. Genel olarak elektroşok tedavisi 2-6 haftalık dönemlerde haftada üç kez uygulanır; bununla birlikte bazı akut durumlarda aynı günde iki üç seans halinde de uygulanabilir.

Elektroşokun ardından bir süre bellek kaybı görülür; bu durum birkaç ay içinde yavaş yavaş geriler. Elektroşok tedavisi yatıştırıcı ilaçların kullanılmaya başlamasıyla gittikçe daha az uygulanır olmuştur; günümüzde özellikle intihar ya da çevreye zarar verme eğilimi olan hastalarda ve katatonide önerilmektedir.

Yorum yazın