Bursa Memleket Hastanesi

Bursa Memleket Hastanesi (1953):

Mimarı Edip Erbilen’dir. Bursa ilinin kuzeyindeki yeşil ovaya nazır,Hisar ve Muradiye semtlerinin arasında yarım ada şeklinde ileriye doğru atılmış bir platodur. Mevcut hastanenin güneyinden geçen yolun güneyine düşmektedir. İklimi Marmara bölgesinde bulunmasına rağmen havasının rutubetli oluşu yazın boğucu sıcak ve Uludağ’ın kuzey rüzgarlarına paravana vazifesi görmesi sebebi ile kışın karlı ve yağışlıdır. (Bolak,1950)

Şekil 32’de görüldüğü gibi şehir merkezinin batısında yer alan arazi oldukça yüksek meyilli bir yolla ulaşılmaktadır. Fakat şehir siluetinde çok hakim bir yer işgal eden ve 30000m arsası ile Bursa’ya adapte olmuştur. Bina yüksekliği 7 kat olarak düşünülmüştür. (Bolak,1950)

Şekil 32. Bursa Memleket Hastanesi Vaziyet planı.
Kaynak : Bolak, Orhan., 1950, Hastanelerimiz , İstanbul Yayınevi, İstanbul, s.100

Bina doğu-batı istikametinde esas bir koridorun iki tarafına odaların sıralanması ve servis kısımlarının tamamen kuzey yönüne alınması ile güneydeki büyük koğuşlar önünde kapalı teraslar düzenlenmesi yapılmıştır. Fakat esas kitleye saplanan kısımların güney cephesindeki tekrarı bu güneşlenmeği baltalamakta ve hasta odalarının manzaraya sırtını dönmelerine yol açmaktadır. (Bolak,1950)
Genel formu ‘T’ şeklinde olan binanın esas kitlesi batıdan doğuya doğru uzanmaktadır. Bahçe giriş kapısı ile arka kısım arasında 5.25 m. bir kot farkı olması, binanın arka yani güney cephesinde 2.75 m. gömülmesine sebep olduğu ve bunun da iki tane bodrum katını ortaya çıkarmaktadır.bina dilatasyonlara bölünürse daha kolay anlatılabilir. (Bolak,1950)

Bodrum katı (Giriş Katı) : Şekil 33’de görüldüğü gibi burada yalnız ‘d’ kısmının altı kullanılmış olup buraya büyük bir kömürlük (275 m) kalorifer dairesi (130 m) ve küçük bir kaloriferci dairesi ve bir de santral odası yerleştirilmiştir. Diğer kısımların altında 1.40 m genişlikte tesisat kanalı dolaşmaktadır. (Bolak,1950)

Şekil 33. Bursa Memleket Hastanesi Bodrum Kat Planı.
Kaynak : Bolak, Orhan., 1950, Hastanelerimiz , İstanbul Yayınevi, İstanbul, s.101

I. Kat Planı: Şekil 34’de görüldüğü gibi bu kat bütün servislerin girişlerini ihtiva etmektedir. ‘d’ bloğunun altına rastlayan kısım idareye tahsis edilmiştir.

Şekil 34. Bursa Memleket Hastanesi I. Kat Planı.
Kaynak : Bolak, Orhan., 1950, Hastanelerimiz , İstanbul Yayınevi, İstanbul, s.102

Küçük bir antreden girilen karanlık bir hol etrafına başhekim, başhekim yardımcısı, kalem ve doktorlar odası camekanla ayrılmış yemek salonu ve ofisi,nöbetçi doktor odası ve banyosu bulunmaktadır. Bu koridordan hariçten ambulansların doğrudan doğruya içine girdikleri geçide çıkılır, ki hastane girişi burada yer almaktadır. ‘a’ bloğunu; girişin iki tarafındaki erkek ve kadın hasta soyunma, banyo ve giyinme yerleri ve kapıcı odası ile antreden dahil olunan esas hol, merdiven, vestiyer,müracaat ve sağlı sollu hasta ve servis asansörleri bulunmaktadır. ‘e’ kısmı otopsi, gasil haneyi, soğuk depo, imam ve doktor odalarını, ‘b’ bloğu ise servis girişi,erzak girişi, yanında erzak ve çöp asansörlerini tartı holü ve depoları, erkek hademenin yatak odalarını ve yemekhanesini,ofisi ve servis merdivenini, ayrılmış bir şekilde de ölü çıkışını ihtiva etmektedir. ‘g’ bloğu ise hidro terapiye ve fizyo terapiye ayrılmıştır. ‘c’ bloğunda servis girişi ve iki uçtaki hollere birer etüv, koridorun kuzey tarafındaki kısımlara ofis, yemek odası, kadın hizmetlinin koğuşu,lavabo, duş ve WC.’leri, kirli çamaşır depoları, güney tarafına servis hemşiresi, çamaşır deposu, ütü ve dikiş odası yerleştirilmiştir. ‘h’ bloğunda ise tamamen çamaşırlık kirli ayırma, yıkama ve kurutma yerleri doldurmaktadır. (Bolak,1950)

II. Kat Planı : Şekil 35’de görüldüğü gibi bu kat hariciye ve doğum katıdır. ‘b’, ‘e’, ‘f ’blokları erkek hariciye, ‘g’ bloğu kadın hariciye, ‘c’ ve ‘h’ blokları ise doğuma tahsis edilmiştir. ‘b’ ve ‘c’ blokları kuzey yönlerindeki odalar lavabo, W.C, banyo, yemek odası,ofis, servis merdiveni ve servis arabaları için bir oda olarak düzenlenmiş, bu arada banyolu birer lüks oda da yer almıştır. ‘b’ bloğunda güneydeki üç oda ikişer kişilik, ‘c’ bloğunda ise bunlardan biri iki yataklı olup diğer ikisi bebeklere tahsis edilmiştir. ‘e’, ‘f ‘, ‘g’, ‘h’ blokları 12 yataklı koğuşlar olup güney tarafında üstü örtülü teraslar tertiplenmiştir. (Bolak,1950)

IV Kat Planı : Şekil 36’da görüldüğü gibi bu katta da ‘e’, ‘f ‘, ‘g’ blokları tamamen on ikişer koğuşlar olara düzenlenmiştir. Binanın kuzey tarafı servislere ayrılmış, yalnız fazla olarak ‘a’ bloğunda yani esas holün kuzey kısmında bir banyolu ve bir de banyo ve salonlu bir oda tertiplenmiştir. Gene ‘b’ ve ‘c’ kısımlarında koridor sonunda bir mütehassıs ve bir de hemşire odası bulunmaktadır. Güneye bakan odalarda ise 6 yataklıdır. (Bolak,1950)

Şekil 35. Bursa Memleket Hastanesi III. Kat Planı
Kaynak : Bolak, Orhan., 1950, Hastanelerimiz , İstanbul Yayınevi, İstanbul, s.103

Şekil 36. Bursa Memleket Hastanesi IV. Kat Planı
Kaynak : Bolak, Orhan., 1950, Hastanelerimiz , İstanbul Yayınevi, İstanbul, s.104

Teknik galeri katı: Kalorifer ve sıhhi tesisat borularının toplandığı havalandırma bacalarının birleştirildiği, az irtifalı bir kattır. (Bolak,1950)

Merdivenler 15 cm / 30 cm meylinde ve 2.00 m. genişliğindedir. Koridordan camekanla tecrit edilmeleri faydalıdır. Koridorlar 2.60 m. genişliğindedir. (Bolak,1950)

Bina betonarme iskeletlidir. Duvarlar tuğladır. Dış duvarlar 47 cm, bölme duvarlar 23 cm, koridor duvarları ise 35 cm yapılmıştır. Doğu batı istikametinde uzanan yüksek kısmın çatısı ahşap konstrüksiyon ve kiremit kaplamdır. (Bolak,1950)

Genel olarak; bu dönemde yapılan hastanelerin plan şemasında çok büyük bir değişiklik olmamıştır. Gene ‘T’, ‘L’ formunda hastane şemaları yaygındır. Poliklinik alanın biraz daha artması dışında en büyük değişiklik yapıların cephe anlayışında gözlenir. Uluslararası modernist üslubun ülkemizdeki yansıması sonucu olarak yapıların cephelerinde bant pencereler veya grid kurgular gözlenir. ( Özbay, 1996)

Yorum yazın