Antimetabolit nedir

Antimetabolit nedir

ANTİMETABOLİT, tıp., metabolit oluşumunu engelleyen madde. Organizmada metabolik olaylar birbirini izleyen bir dizi biyokimyasal basamaklarla oluşmakta, her basamakta belirli bir ara ürün bulunmakta ve fermentlerle birbirine dönüşümü sağlanmaktadır. Bu dizide yer alan ara ürünlere metabolit adı verilir. Hücrenin gelişimi için özellikle nükleik asitlerin yapımında mutlak gereksinim duyulan bu ara yapı taşlarının (metabolit) oluşumunu ya da bunların birbirine dönüşümünü engelleyen maddelere antimetabolit denir. Bunlar metabolitlere kimyasal yapı olarak çok benzerler ve yerini aldığı metabolitin benzeri (analog) ya da karşıt etkilisi (antagonist) olarak da adlandırılırlar. Hücre bunları dışardan verildiğinde gereksinimi olan metabolit-lerden ayıramaz ve bunlar yarışma yoluyla tepkime dizisine girerek düzgülü biyokimyasal olayları bozarlar ve hücre gelişimini engellerler. Mikroorganizmalar için de aynı olay geçerlidir. ilk kez 1940’ta Woods sulfonamidlerle bakterilerin gelişimi için gerekli olan para-aminobenzoik asit (PABA) arasında bu tipte ilişkiye dikkat çekti. Antimetabolitler yapı bakımından benzediği metabolite göre adlandırılırlar. Örneğin folik asit, pürin, pirimidin, glutamin analogları ya da antagonistleri gibi. Antimetabolitlerin aşırı çoğalan hücreler üzerine etkisi, belirli dozlarda uygulandığında çok daha belirgindir ve bu bakımdan habis urların çoğaltımında kullanılırlar. Ayrıca daha az yan etkileri olan bazıları bağışıklık sistemini baskı altında tuttuklarından organ değiştirme ya da bazı bağışıklık hastalıklarında uygulanırlar.

Yorum yazın