Amino Asit Nedir

Amino Asit Nedir

Azot içeren ve vücudun “yapı taşlarını” teşkil eden proteinlerin esas maddesini oluşturan kimyasal maddeler. 25 aminoasit vardır. Çoğunun adının sonu “in” takısı ile biter; örneğin lisin, lösin.

Bütün canlı dokularda protein vardır. Bitki ve hayvanlar, kendilerine özgü yöntemlerle çeşitli türden aminoasit moleküllerini uç uca getirerek kendi proteinlerini yaparlar. Böylece çeşitli şekil ve büyüklükteki moleküllerin birbirine bağlandığı bir zincir oluşur. Amino asitler sadece 25 çeşit olmakla birlikte, bunları çeşitli biçimlerde birleştirmek olanaklıdır. Bu şekilde oluşturulacak protein tiplerinin sayısı yüzbinlercedir. Tavuk etindeki protein ile sığır veya domuz etindeki protein birbirinden bütünüyle farklıdır. “Yapı taşının” aynı olmasına karşın oluşturulma biçimi birbirine benzemez.

İki ayrı aminoasit molekülü birleşerek “peptit bağı” oluştururlar. Bu şekilde birbirine bağlanmış iki aminoasit molekülü bağinın oluşturduğu çift molekül bağına da “ikili peptit” (dipeptid) adı verilir. Birbirine bir zincir biçiminde bağlanmış çok sayıdaki aminoasit moleküllerin oluşturduğu bağa ise “çoklu peptit” (polipeptit) adı verilir. Çoklu peptit zincirinin bir araya gelerek birleşmesi ile de protein molekülleri oluşur.

Hayvanlar, daha basit yapıda olan moleküllerden oluşan proteinler yapabildikleri gibi proteinlerin yapılarını da bir biçimden başka bir biçime dönüştürebilirler. Ancak bazı amino asitleri başlıbaşına oluşturmak olanak dışıdır; bunların dışarıdan yiyecekler yolu ile alınması gerekir. Bunlara “temel” aminoasitler adı verilir. İnsanlar için temel olan on aminoasit vardır. Bunlar, arginin, histidin, lösin, isolösin, lisin, methionin, fenila-lanin, tereonin, tritofan ve valindir. Bu temel aminoasitler büyük ölçüde et, balık, yumurta ve sütte, bulunur. Daha az ölçülerde ise sebzeler, yaş ve kuru yemiş olarak bitkisel proteinlerin içinde de vardır. Bu nedenle dengeli bir beslenme, gerek hayvansal, gerekse bitkisel proteinlerin alınmasını gerektirir.

Etiketler: , , , ,

Yorum yazın